.....................Półprzewodnik.......................

Zimą nad morze

2012-01-10T15:54:00.000-08:00

Od wielu lat jeżdżę intensywnie po Polsce. Co raz mniej jest rejonów, w których nie bylem podczas różnych pór roku. Powoli znikają białe plamy na mapie moich fotograficznych wypraw. Jedną z ostatnich było wybrzeże Bałtyckie zimą.

Może niektórym trudno uwierzyć, ale nie byłem nigdy zimą nad morzem. Zrealizowałem plan w tamtym roku.

Choć można przewidzieć w przybliżeniu jak będzie, to jednak zawsze jest to pewną niespodzianką, przeżyciem, na które się czeka. Morzem zimą nie rozczarowałem się. Na plaży byłem przed świtem. Było kilkanaście stopni mrozu. W powietrzu nie było charakterystycznego morskiego zapachu doświadczanego latem. Woda wydawała się gęsta. Pokrywały ją różne formy kry. Lód miał wiele postaci, co kilkadziesiąt metrów spotykałem różnorodne jego formy. Sama plaża też nie była różnorodna. Od czystego lodu przy brzegu po co najmniej metrowe zaspy. Byłem zdumiony, śniegu było więcej niż w centralnej Polsce skąd przyjechałem. Taka pogoda oczywiście nie zdarza się zawsze, ale jak widać może być prawdziwie zimowo.

Do jakiej miejscowości jechać zimą? Okazuje się, że część miejsc tak zatłoczonych latem jest miejscowościami sezonowymi. Większość mieszkańców nie mieszka tu na stałe i wyjeżdża pozostawiając wsie i miasteczka widma. Lato i zima to tu dwa różne światy. W małych miejscowościach może być trudno z noclegiem i jedzeniem. Za to można być pewnymi, że będzie pusto i baaardzo cicho. W większych ośrodkach będzie łatwiej, zima nie jest dla nich sezonem straconym. W okresach świąt i ferii trzeba rezerwować miejsca z wyprzedzeniem. Zima nad morzem to przede wszystkim spacery. Polecam narty biegowe (śladowe) do wypraw po zaśnieżonej plaży lub malowniczych okolicach. natomiast jak nie ma śniegu i mrozu (oraz bywają sztormy) to jest to bardzo dobra pora dla poławiaczy bursztynu.

plaża w Sopocie

okolice Gdyni Orłowo

urządzenia do wyciągania kutrów

Niezwykłe miejsca w Polsce cz.3

2011-09-08T14:43:00.000-07:00

Secesyjna Elektrownia w Łodzi

była to elektrownia zakładów Karola Scheiblera, budynek znajdziemy między ulicami Tymienieckiego i Milionową.

Zaprojektowana w 1910 r. przez inż. Alfreda Frischa była częścią wielkiego imperium przemysłowego, który stanowił ok. 1/7 część miasta. I to właśnie elektrownia jest świadectwem możliwości finansowych Scheiblera, budynek kojarzy się bardziej z pałacem czy nawet świątynią niż obiektem
technicznym. Miejsce to ma niezwykły klimat, zachowały się zdobienia, secesyjne kafelki, witraże i część wyposażenia, w tym zabytkowe turbogeneratory. Co ciekawe wielu łodzian nie wie gdzie elektrownia jest położona. Nie widać jej z zewnątrz (otoczona jest innymi budynkami fabrycznymi) a dostęp do niej nie jest najłatwiejszy. Kilka lat temu przez jakiś czas w wspaniałej hali turbin funkcjonowała ścianka wspinaczkowa. Teraz właścicielem jest firma prywatna i zwiedzanie elektrowni jest możliwe po wcześniejszym umówieniu.

Secesyjna elektrownia w Łodzi

Łuk Triumfalny w Ślesinie

Łuk triumfalny w Ślesinie

Jak w Paryżu, tak najprawdziwszy łuk triumfalny. Wybudowany na cześć Napoleona Bonapartego w 1812 roku. Cesarz jednak jadąc na wojnę ominął Ślesin i nie zobaczył Łuku. Pod budowlą przebiega normalna droga dla samochodów, gabaryty obiektu nie są jednak dostosowane do współczesnego ruchu. W latach 70 jadąca ciężarówka mocno go uszkodziła, jednak Łuk został odrestaurowany i dzisiaj możemy go zobaczyć a nawet pod nim przejechać.

Łuk triumfalny w Ślesinie

Kanał Elbląski

Jeden z najciekawszych w Polsce zabytków techniki. Jest najdłuższym kanałem żeglownym w Polsce. Jego długość wynosi 84,2 km. Ale nie to czyni go tak ciekawym. Najbardziej niezwykłe są statki „płynące po trawie”. Otóż budując Kanał Elbląski wykorzystano jeziora leżące na różnych wysokościach między Ostródą i Zalewem Wiślanym. Różnica poziomów sięga 100 m. Na 5 pochylniach przetacza się statki na specjalnych platformach ustawionych na szynach. Zastosowane w tym celu szynowe urządzenia wyciągowe napędzane są mechanicznie siłą przepływu wody, energia elektryczna służy tylko do oświetlenia. Konstrukcja ta jest osobliwością na skalę europejską. Budowa kanału odpowiadała uwczesnej wartości 77 t złota i była droższa o około 10% od kosztu budowy Wieży Eiffla w Paryżu.

Kanał Elbląski

Kanał Elbląski. Jedna z 5 pochylni.

Kanał Elbląski

Kanał Elbląski. Jedna z 5 pochylni.

Kanał Elbląski

Bór Chrobotkowy

jest lasem rosnącym na skrajnie ubogich i suchych piaskach z bardzo niskim poziomem wody gruntowej. Drzewem, które może przetrwać w takich warunkach jest sosna (czasami również brzoza) Taki rodzaj boru widoczny na poniższych fotografiach występuje w Słowińskim Parku Narodowym. Blisko morza, rosnąc na wydmie warunki są tak niekorzystne, że drzewa przez dziesięciolecia przybieraj zaledwie centymetry. Ponad 100 letnie drzewa wyglądają jak kilkuletnie bądź co najwyżej kilkunastoletnie. Od młodych sosen odróżnia je jednak niezwykła forma. Drzew te są niezwykle powyginane i poskręcane, las robi olbrzymie, jedyne w swoim rodzaju wrażenie. Dla wyjaśnienia: nazwa bór chrobotkowy pochodzi od porostów, które występują w runie, są to chrobotek leśny, reniferowy, gwiazdkowaty i widlasty.

bór chrobotkowy

Trygław w Tychowie

Jest to największy głaz narzutowy w Polsce. Przywędrował tutaj z lodowcem z ze Skandynawii. Obwód głazu wynosi 50 m długość 13,7 m, szerokość 9,3 m, łączna wysokość 7,8 m (w tym 4 m zagłębione w ziemię), waga ok. 2000 ton. Trygław znajduje się w Tychowie w Zachodniopomorskim.......na cmentarzu.

Trygław

o innych niezwykłych

miejscach w Polsce przeczytasz tutaj: cz.2

tutaj: cz.1

2011-09-08T13:28:00.001-07:00

Beskid Śląski

2011-08-03T15:04:00.000-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

Beskid Śląski

widok na Skrzyczne

w drodze na szczyt Skrzycznego

widok na Kopę Skrzyczeńską i Skrzyczne

stacja narciarska Soszów

widok z przełęczy Salmopolskiej

Beskid Śląski, widok z Wisły

tor saneczkowy na Czantorii

widok w kierunku Żywca

Beskid Śląski

widok z Czantorii

schronisko na Skrzycznym

okolice Brennej

Malinowska Skała

widok na Szczyrk

szlak na Skrzyczne

okolice Koniakowa

mapa nartostrad na Skrzycznym

Biała Wisełka, początki Wisły

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Beskid Żywiecki

2011-08-03T04:40:00.001-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

Beskid Żywiecki

na Pilsku

widok w kierunku Hali Lipowskiej i Hali Rysianki

widok na Pilsko i Korbielów

Beskid Żywiecki, widok z Ujsoł

widok z Pilska na Tatry

osada Stawiska

rzeka Ujsoła

widok z Pilska w stronę zachodnią

widok na Muńcuł

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Babia Góra

2011-08-02T13:39:00.001-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

Choć Babia Góra leży w w paśmie Beskidu Żywieckiego, to dla mnie jest raczej oddzielną grupą. Dlatego postanowiłem wyróżnić ją oddzielnym wpisem.

widok na Babią Górę z Gorców

Percią Akademicką na Babią Górę

schronisko na Markowych Szczawinach

szlak na Babią Górę

masyw Babiej Góry

pod szczytem Babiej. Tu pogoda zmienia się bardzo często.

szlak na Babią Górę

widok na Babią Górę z Pilska

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Beskid Wyspowy

2011-07-14T13:48:00.001-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

Góry te ze względu na budowę, na to że tworzą je samodzielne wzniesienia przypominają wyspy, zwłaszcza na morzu mgieł.

widok na Beskid Wyspowy

Mogielica, najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego

niezwykłe w kształcie schronisko na Luboniu Wielkim

widok na Szczebel

widok na Lubogoszcz

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Tatry

2011-07-14T13:48:00.000-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

widok z Gubałówki na Zakopane i Tatry. Widoczne skocznie na Krokwi

u podnóża Tata zachodnich

Tatry Wysokie, Dolina Pięciu Stawów Polskich, w głębi Świnica

Tatry nie są jednorodne. Zachodnie są niższe i zbudowane częściowo z innych skał. Na zdjęciu widok z Trzydniowiańskiego Wierchu na Czubik, Kończysty Wierch i Starorobociański Wierch,

Dolina Pięciu Stawów Polskich

Schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, jedno z najciekawszych

Dolina Pięciu Stawów Polskich

widok na Tatry Zachodnie

Dla turystów w Tatrach ważne są także doliny. Każdy ma swoją ulubioną. Na zdjęciu Dolina Kościeliska.

Dolina Chochołowska. Szałasy na Polanie Chochołowskiej.

Szałasy na Polanie Stoły

widok na Kościelec

Morskie Oko

fragment najtrudniejszego turystycznego szlaku w Tatrach, Orlej Perci.

jest taki moment wiosną, że tatrzańskie doliny i łąki pokryte są krokusami

krokusy na Polanie Chochołowskiej

Giewont

wypas owiec na Polanie Rusinowej

a tu w Rzepiskach

widok ze Zgorzeliska

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Gorce

2011-07-14T13:47:00.001-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

nocą na najwyższym szczycie Gorców,Turbaczu

Czoło Turbacza

widok z Gorców na Babią Górę

Polana Turbacz

Gorce

jeden z njalepszych punktów widokowych w Gorcach i najbardziej znana z kapliczek, Bulandowa kapliczka. Warto poczytać o jej historii.

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Pieniny

2011-07-14T13:47:00.000-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

panorama z Czerteża

widok ze Sromowców Niżnych

najbardziej znany obrazek z Pienin i najbardziej znana sosna w Polsce

Trzy Korony i spływ Dunajcem

widok z Trzech Koron na Dunajec

widok z Trzech Koron na Sromowce Niżne

Sokolica i Dunajec

widok z Sokolicy

dla Pienin charakterystyczne są dwa zamki. Tu widać zamek w Czorsztynie

a tu w Niedzicy

jeszcze raz zamek w Czorsztynie

okolice Krościenka

wąwóz Szopczański

okolice Krościenka

na koniec jesienna panorama z Czertezika

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Beskid Makowski i Beskid Mały

2011-07-14T05:19:00.001-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

Beskid Makowski

widok na rzekę Skawę

widok na Szczebel w Beskidzie Wyspowym

okolice Pcimia

na szlaku z Kudłaczy

widok w kierunku Makowa Podhalańskiego

Beskid Mały

kolejka na najważniejszą górę Beskidu Małego, Górę Żar,

która jest mekką szybowników i paralotniarzy

miejsce anomalii grawitacyjnej na Górze Żar. Samochód po prawej jedzie bez włączonego silnika pod górę (przynajmniej tak się wydaje, że jest pod górę). Natomiast ten po lewej, gdyby wrzucił bieg neutralny zaczął by się cofać. Niezwykłe uczucie, warto spróbować.

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Beskid Sądecki

2011-07-13T15:06:00.001-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

widok z Jaworzyny Krynickiej

widok w kierunku Makowicy

okolice Rytra

widok z Beskidu Sądeckiego na Tatry. Dzięki zjawisku inwersji możliwa była widoczność na prawie 200 km, widać było Tatry Zachodnie i jeszcze dalej (nie mieszczą się w kadrze zdjęcia)

kolej gondolowa na Jaworzynę Krynicką

zamek w Rytrze

widok na Beskid Sądecki i Niski

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Bieszczady

2011-07-13T15:02:00.000-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

na Połoninie Wetlińskiej

San pod Otrytem

szlak na Połoninę Caryńską

widok z Rozsypańca

widok na Połoninę Caryńską jesienią

a tu zimą

i wiosną

W Bieszczadach było kiedyś wiele cerkwii, zostały nieliczne. Najbardziej chyba znana jest w Smolniku.

malowniczo położona cerkiew w Hoszowie

widok z Bukowego Berda

szlak na Bukowe Berdo

potok Wołosaty i góra Czereszenka

widok na najwyższy szczyt Bieszczadów - Tarnicę

schronisko na Połoninie Wetlińskiej

na wielkiej pętli bieszczadzkiej

na Rozsypańcu, w głębi Tarnica

Połonina Wetlińska

widok z Połoniny Wetlińskiej na Połoninę Caryńską

i jeszcze raz Połonina Caryńska

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Beskid Niski

2011-07-13T14:47:00.000-07:00

To jest artykuł z cyklu: "Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce"

Beskid Niski jest charakteryzuje się łagodnymi (z pewnymi wyjątkami) wzniesieniami i łatwo dostępnymi miejscowościami

choć po wielu wsiach pozostały tylko kwitnące drzewa owocowe

jest tu znacznie więcej zachowanych cerkwi, ta znajduje się w Kwiatoniu

a ta w Hańczowej

a ta w Bartnym

to nie jest cerkiew, tylko kościół w Hucie Polańskiej, w zasadzie jest tylko on i prawie nic więcej

w Beskidzie Niskim jest znacznie więcej zachowanej oryginalnej architektury niż w Bieszczadach

jest też wiele krzyży i cmentarzy

kolejna chyża

i jeszcze jedna

jest też Zalew Klimkówka. Choć malowniczy to jednak jest trochę obcym 'ciałem" w tych górach

Zalew Klimkówka

a to już klimatyczne schronisko na Magurze Małastowskiej

dla mnie jedno z najciekawszych miejsc w Besidzie Niskim. Niezwykła Dolina Ciechani. Niestety nie jest dostępna dla zwykłych śmiertelników. Jak powiedział strażnik leśny, który przyłapał mnie na wędrowaniu Doliną - Co Pan tu robi? Nie wie, że to ostoja wilka i niedźwiedzia? Ale mandatu nie dostałem, wystarczyła skrucha.

strumień w Dolinie Ciechani

Dolina Ciechani

jesień to najbardziej tu malownicza pora roku

Powrót do opisu pozostałych pasm górskich: "Góry w fotopigułce"

Góry w fotopigułce - czyli przegląd pasm górskich w Polsce

2011-07-13T14:00:00.000-07:00

Jeśli ktoś szuka nie słownych opisów pasm górskich w Polsce, ale zbioru obrazów pokazujących podobieństwa i różnice polskich gór to zapraszam do krótkiego przeglądu.

Wędrówkę po górach zaczynamy od wschodu (w przeciwieństwie do przewodnika o Bałtyku). Oczywiście następstwo pasm jest umowne. Góry w Polsce nie są położone w jednej linii, jednak to, że występują prawie tylko na południu kraju, pozwala w pewien sposób je pogrupować.

Poszczególne pasma pokazane są w oddzielnych postach. Jeden wpis byłby za obszerny, składałby się z kilkuset fotografii.

Bieszczady

Beskid Niski

Beskid Sądecki

Pieniny

Gorce

Tatry

Beskid Wyspowy

Beskid Makowski i Beskid Mały

rejon Babiej Góry

Beskid Żywiecki

Beskid Śląski

Kolejne pasma górskie wkrótce.

Ile zamku w zamku ? - subiektywny ranking polskich warowni

2011-07-03T10:18:00.000-07:00

W kolejnym subiektywnym rankingu (był już ranking jezior) chciałbym pokazać te polskie zamki, które najbardziej kojarzą mi się z archetypem średniowiecznej warowni.

A więc zwartej budowli obronnej, powstałej w średniowieczu, łączącej funkcje obronne z mieszkalnymi i gospodarczymi oraz będącej ośrodkiem władzy, czy to na skalę kraju lub regionu. Zamki w Polsce, a jest ich niemało, są różne. Od zachowanych w stanie doskonałym, lub będących utrwaloną ruiną po ledwie widoczny ślad
ich świetności. Od surowych budowli o
charakterze czysto obronnym do obiektów kojarzących się raczej z pałacem, wybudowanych zdecydowanie później niż w średniowieczu. Tak więc w miejsca w pierwszej dwunastce nie zdobędą takie wspaniałe budowle jak: zamek w Mosznej czy w Baranowie
Sandomierskim.

zamek w Mosznej choć niezwykły nie zmieścił się w moim rankingu,

zamek w Baranowie również

Za mało w nich „zamku w zamku”. Dla mnie sformułowanie to oznacza pewne generalne wrażenie,odczucie przeniesienia się do czasów średniowiecza,
wywołania w wyobraźni obrazów i dźwięków dziś nie istniejących, rycerzy, szczęku zbroi i powiewu białych chustek niewiast zamkniętych w wyniosłych wieżach (trochę sobie żartuję). Spojrzenie na zamki staje się swoistym wehikułem czasu. Dlaczego używam słowa subiektywny? Ponieważ nie jest najistotniejsza dla mnie wartość historyczna, „ważność” obiektu, tylko tzw. „siła wyrazu”, gdzie często zamek będący już tylko malowniczą ruiną posiada ją nieporównanie większą od doskonale zachowanej budowli.

12. Zamek w Będzinie

11. Zamek w Ratnie Dolnym

10. Zamek w Czersku

9. Zamek w Ciechanowie

8. Zamek Grodziec

7. Zamek w Gniewie

6. Wawel

5. Zamek w Olsztynie (Jura)

4. Zamek w Radzyniu Chełmińskim

3. Zamek w Malborku

2. Zamek w Ogrodzieńcu

1. Zamek w Mirowie

A może nad morze? - czyli wizualny przewodnik po polskim wybrzeżu, cz. 2

2011-06-28T13:37:00.001-07:00

Druga część wędrówki polskim wybrzeżem ( z zachodu na wschód). Pierwsza część wizualnego przewodnika po polskim wybrzeżu skończyła się w Kołobrzegu. Czas na drugą część. Główną moją myślą było pokazanie, że polskie morze nie jest jednorodne.
Zaczynam Ustroniem Morskim, to dobry przykład na poparcie tej tezy. Co rzuca się w oczy gdy docieramy nad morze w Ustroniu – plaża. Ale jaka? Baaaardzo wąska dla odmiany.

W Ustroniu trzeba walczyć o każdy centymetr plaży. Może próbuje nieustannie ją zabrać, odwrotnie niż np. w Świnoujściu.

Gąski.

Po Ustroniu nadchodzą Gąski. Nie gęgają, raczej szumią, morzem i wczasowiczami. Wielu z nich wraca do Gąsek co roku. Cenią kameralną atmosferę i niezbyt zatłoczone plaże. Charakterystycznym obiektem Gąsek jest latarnia morska, trzecia co do wielkości w Polsce.

latarnia morska w Gąskach

Mielno

Mielno chyba też ceni wielu urlopowiczów. Ale na pewno nie za kameralność i puste plaże. Przeczytałem gdzieś taki tekst: to miasteczko jest dla osób, które lubią imprezować. I to jest chyba "sedno tarczy".

tak pusto na plaży jest tylko późnym popołudniem

a tak pusto na uliczkach jest tylko rano (zdjęcie zrobione około 5 rano)

wejście na plażę

gotycki kościół Przemienienia Pańskiego

Łazy

Łazy są z gumy, podobno lub istnieją tylko w sezonie wakacyjnym. Na stałe mieszka tam 86 osób. Latem znacznie więcej. Jest to miejsce kameralne, gdzie jest niezbędna baza turystyczna. Łazy położone są pomiędzy morzem a dwoma jeziorami, Jamno i Bukowo, co stanowi dodatkową atrakcję. Plaże są szerokie, z drobnym piaskiem, woda czysta. Dużym atutem jest dojście do morza, idziemy tam ładnym lasem i szerokimi wydmami. Moim zdaniem wybrzeże ukazuje tu po raz kolejny swoją różnorodność.

Łazy

Łazy - Jezioro Jamno

Darłówko

Darłówko, latarnia morska

Darłówko, most rozsuwany

Darłówko, latarnia morska

Jarosławiec

W Jarosławcu wybrzeże znów jest inne. Plaża jest dość wąska i na długim odcinku występuje wysoki klif.

klif w Jarosławcu

Bałtyk widziany z klifu w Jarosławcu

latarnia morska w Jarosławcu

Ustka

Ustka

latarnia morska w Ustce

Poddąbie.

Uwaga, uwaga! Wyjątkowe wybrzeże Bałtyku moim zdaniem. Miejscowość otoczona lasami jest bardzo kameralna i schludna. A wybrzeże rewelacja. Wysoki klif porośnięty pięknym lasem bukowym, wspaniałe trasy spacerowe w pofałdowanym terenie. Co jakiś czas miejsca widokowe. strome i długie zejście do plaży, ale bardzo fajne.

Poddąbie

Okolice Czołpina

To kolejny niezwykle oryginalny fragment wybrzeża. Moim zdaniem jeden z najciekawszych. Używam słowa okolice, gdyż szereg wspaniałych miejsc tu występujących nie przynależy do jakiejś konkretnej miejscowości. Są rozproszone na pewnym obszarze. Także żadna z letniskowych miejscowości nie leży bezpośrednio tu nad morzem. Czołpino to w zasadzie tylko latarnia morska i tzw. Dom Latarnika. Najbliższa wieś to chyba Smołdziński Las. Okolice Czołpina to raczej nie jest region dla leniwych. By zobaczyć większość miejsc, które pokazuję poniżej na zdjęciach, trzeba podjąć fizyczny wysiłek i przebyć wiele kilometrów na własnych nogach. To rejon Słowińskiego Parku Narodowego i są tu i wspaniałe plaże, ruchome wydmy, pozostałości po wioskach Słowińców, osobliwości przyrodnicze i inne warte zobaczenia miejsca. To zdecydowanie rejon mający swój oryginalny, trudny do znalezienia gdzie indziej charakter.

latarnia morska w Czołpinie

a to widok z latarni na wydmę Czołpińską

brzeg morza w Słowińskim Parku Narodowym

bór chrobotkowy, miejsce o niezwykłym nastroju. Te sosny wbrew pozorom są bardzo stare.

wydma Czołpińska

czasem przylatują tu biegusy

miejscami plaża jest cała w okrągłych, kolorowych kamieniach

wydma Czołpińska

widok na Rowokół

koło Smołdzińskiego lasu też jest strzeżona plaża, bardzo przyjemne miejsce

Łeba.

Łeba ma dwa oblicza, poza sezonem jest 4 tysięcznym miasteczkiem a w wakacje staje się baaaardzo modnym kąpieliskiem. Ale nawet podczas urlopów jest tu trochę morskich klimatów, chociażby za sprawą portu i obecnych w nim rybackich kutrów. Jeśli do Łeby trafi ktoś kto źle się czuje w tłumie i nie chce pilnować skrawka plaży, który udało mu się zająć to i tak będzie miał co robić. Wystarczy pojechać kawałek w lewo lub prawo od miasta. Okolice bowiem obfitują w atrakcje. Główną jest oczywiście Słowiński Park Narodowy.

Łeba

Słowiński Park Narodowy

Przylądek Stilo

Do plaży trzeba iść prawie dwa kilometry, jest niestrzeżona i do tego często biegają po niej psy. W miejscowości, oprócz pola namiotowego nie ma gdzie spać. Gdy wieczorem zapadną ciemności miejscowość wyludnia się i dwie smażalnie przestają działać. Żadnego klubu, restauracji, nic... to moje ulubione miejsce nad Bałtykiem.

plaża w Stilo

latarnia morska w Stilo

zatopiony statek "West Star"

plaża w Stilo

widok z latarni morskiej

plaża w Stilo

Uwaga artykuł jest w trakcie pisania. Codziennie będę starał się dodać opis kolejnej części wybrzeża.

Część pierwsza wizualnego przewodnika po polskim wybrzeżu jest tutaj .

Na Bornholm z Kołobrzegu

2011-06-27T08:15:00.000-07:00

Będąc nad polskim wybrzeżem, np. w Kołobrzegu warto popłynąć na Słoneczną Wyspę. Tak mówi się na Bornholm. Ja płynąłem z Kołobrzegu. Rejsy w sezonie wakacyjnym odbywają się codziennie. Koszt dla jednej osoby niecałe 200 pln. Bilety warto kupić wcześniej. Nie zawsze są dostępne z dnia na dzień. Statek odpływa wcześnie rano. Wybierając rejs jednodniowy ograniczyłem czas przebywania na wyspie niestety do minimum, jednak i tak było warto. Płynęliśmy 4 i pół godziny. Po przycumowaniu do brzegu w Nexo nie skorzystaliśmy z propozycji wycieczki autokarowej tylko jak najszybciej z Ukochaną poszukaliśmy wypożyczalni rowerów. Tak, rower to sól tej ziemi. „Sól turystyczna” oczywiście.
Wszystkie informatory i przewodniki po Borncholmie mówią, że to to raj dla cyklistów. I tak jest rzeczywiście. Mowa oczywiście o spokojnej jeździe po utwardzonych ścieżkach, które oplatają całą wyspę. Jest łatwo, przyjemnie i bezpiecznie. Myślę, że to wielka zachęta by spędzać tam wakacje z dziećmi, które radochę będą miały nie tylko z rowerów ale mnóstwa atrakcji w praktycznie w każdym miasteczku. Miejscowości są niezwykle ładne, zadbane i kolorowe. Po prostu przyjemność dla oczu, czego nie można niestety powiedzieć po pobytach w miejscowościach nad polskim morzem. Bornholm zaskoczył mnie jeszcze dwoma rzeczami. Pierwszy to klimat. Jest tu cieplej i łagodniej niż w Polsce, mimo że wyspa leży 100 km na północ od naszego kraju. Ze zdumieniem stwierdziłem, że przy domach rośnie roślinność śródziemnomorska, np. figowce i oleandry. Jako amator świeżych fig zazdroszczę tego mieszkańcom Majorki Północy (to inne określenie Bornholmu) tego najmocniej. Drugie zaskoczenie to ceny, dwa malutkie (byliśmy na rowerach) piwa w porcie kosztowały mnie ponad 50 zł. No, ale ten minus nie przesłonił pozostałych plusów.

wybrzeże na Bornholmie - skały i żółte porosty

okolice Arsdale

Nexo - tu przybija prom z Kołobrzegu

Nexo

rowery służą tu nie tylko do jeżdźenia

megality

wiatrak w Arsdale

w Svaneke

jeszcze raz skały i porosty

Jeśli intresuje Cię polski Bałtyk to wizualny przewodnik po polskim wybrzeżu jest tutaj

A może nad morze? - czyli wizualny przewodnik po polskim wybrzeżu cz1.

2011-06-20T12:59:00.000-07:00

Gdzie nad morze ? Bałtyk jest piękny a gdzie najbardziej? To pytania, które mnie także interesują. Pokażę różnorodność polskiego morza jako pokłosie fotograficznych wędrówek po całym jego krajowym wybrzeżu. Ale na początek, proszę wybaczyć, kilka przemyśleń.

Zastanowiłem się, czy pytanie: „ gdzie pojechać nad Bałtyk? ”ogranicza się tylko do wyboru miejscowości, w której spędzimy część wakacji czy urlopu? Do tego czy będziemy mieli do dyspozycji określone warunki i poniesiemy określone koszty? Czy jednak to pytanie może za sobą kryć także inną treść. Czy polskie wybrzeże wykazuje jakieś różnice dotyczące wyglądu krajobrazu, przyrody? Innymi słowami czy jest jednorodne czy zróżnicowane?

Istnieje powszechne wyobrażenie, że dokądkolwiek pojedziemy nad polskie morze to będzie podobnie. Różnić się będą tylko nadmorskie miejscowości i atrakcje jakie nam oferują.

Przekornie powiem, że jest odwrotnie. Większość nadmorskich miejscowości jest pozbawiona charakteru. Wyglądają jakby były odwrócone od morza.

Są chaotycznie zabudowane. W nielicznych, które mają jeszcze klimat czy to dzięki architekturze międzywojennej czy to zabudowie rybackiej też grozi niczym nie poskromiona żądza zysku inwestorów. Żądza ta wydaje się nie znać żadnych ograniczeń czy to wynikających z poszanowania przestrzeni, tradycji, historii czy estetyki. To co najpiękniejsze nad polskim morzem to plaże i ich bezpośrednie otoczenie. W swoim artykule chciałbym pomóc w wyborze miejsc pokazując jak wygląda polskie wybrzeże. Kierować się będę od zachodu na wschód.

Zaczynamy więc od położonego na 44 wyspach (!) Świnoujścia.

na zachodnim (o długości kilometra) falochronie znajduje się Stawa Młyny, wiatrak symbol Świnoujścia.

plaża jest tu baaaaardzo szeroka, do 130 m.

jest też latarnia morska, jedna z 15, które spotkamy w wędrówce po wybrzeżu

Poruszając się w kierunku Międzyzdrojów możemy zobaczyć szereg innych atrakcji związanych z Wolińskim Parkiem Narodowym, np. Jezioro Turkusowe:

Jezioro Turkusowe

Międzyzdroje, z międzywojenną zabudową są jednym z ciekawszych kurortów nad polskim Bałtykiem. Na plaży jest tłoczno. Ale wystarczy pójść trochę na zachód, by dość do wspaniałego klifu.

na wschodnim krańcu plaży w Międzyzdrojach zaczyna się klif, za najwyższą jego kulminacją - Wzgórzem Gosań (4km plażą na wschód)

mimo, że Międzyzdroje są dużym kurortem, można jeszcze zobaczyć rybackie kutry,

które szczególnie malowniczo wyglądają o wschodzie słońca

Idąc plażą z Międzyzdrojów w kierunku wschodnim, idziemy po terenie Wolińskiego Parku Narodowego. Plaża ciągle zmienia swoją szerokość. Charakterystycznym i pięknym motywem są tutaj wszechobecne kamienie i głazy. Niektóre całkiem spore. To specyfika tego rejonu. Wspaniały jest olbrzymi klif. Największym jego wzniesieniem jak i zarówno najwyższym punktem położonym bezpośrednio przy brzegu na całym polskim wybrzeżu jest wspomniane wcześniej wzgórze Gosań.

Znajduje się na nim piękny punkt widokowy.

plaża w Wolińskim Parku Narodowym koło Międzyzdrojów

część głazów jest naprawdę spora

Wzgórze Gosań widziane od dołu

a taki widok rozpościera się z jego szczytu

na punkt widokowy dostać się można tylko od drogi a nie od plaży

Z Międzyzdrojów niezwykła plaża prowadzi nas w kierunku Międzywodzia. Po drodze jest mikroskopijna miejscowość Świętouść. Dla mnie Świętouść kojarzy się z widokiem, który zobaczycie na zdjęciu poniżej. Pionowy, rzeźbiony z piasku, egzotycznie wyglądający klif. To dowód, że każda część wybrzeża ma swoją specyfikę i niepowtarzalne elementy.

to tu mniej więcej zaczyna się wschodnia granica Wolińskiego Parku Narodowego.

plaża w Świętouściu

Za Świętouściem następna miejscowość położona na wyspie Wolin to Międzywodzie. Popularna miejscowość wypoczynkowa nie ma takiego charakteru jak Międzyzdroje. Są tu oczywiście wszystkie elementy infrastruktury obowiązującej dziś nad Bałtykiem. Czyli jest gdzie spać, zjeść, kupić i zabawić się jeśli nie będzie pogody na plażowanie. Międzywodzie skonstruowane jest jak wiele nadbałtyckich miejscowości, szachownica uliczek wypełniona dość chaotycznie i ciasno drobną zabudową pensjonatów, sklepików i straganów. Dróżki w kierunku północnym najczęściej kończą się wejściem na plażę.

plaża w Międzywodziu w pochmurny dzień

na szczęście jest tu kilka kutrów, które dodają morskiego klimatu

Z Międzywodzia jest kilka kilometrów do Dziwnowa. Za nim do niego dojdziemy, warto wspomnieć o pobliskim Kamieniu Pomorskim, ciekawym miasteczku położonym nad Zalewem Kamieńskim. To tu jest położony pomnik przyrody nieożywionej, zbudowany z szaro-różowego granitu słynny Królewski Kamień. Związanych jest z nim szereg legend (jak to jest w zwyczaju). Nie przepadam za legendami, nie będę ich tu więc cytował. Moją uwagę zwróciło co innego. Otóż, głaz ten był trzykrotnie większy bowiem w XIX wieku pozyskiwano z niego materiał budowlany. Kuriozalny pomysł, nawet jak na XIX wiek, przecież i wtedy była to znaczna ciekawostka i atrakcja.

Królewski Kamień w Zalewie Kamieńskim

Pora na Dziwnów. To wypoczynkowe miasteczko jest większe od Międzywodzia. Oprócz turystycznej infrastruktury, posiada port, dwa falochrony i nadmorską, ciekawą promenadę. Miejscowość leży nad ujściem rzeki Dziwny. Atrakcją jest tu most zwodzony łączący zachodnią część miasta z tą położoną jeszcze na wyspie Wolin. Dzięki rzece znajduje się tu port port rybacki gdzie stałą ofertą jest świeża ryba.

jeden ze statków wycieczkowych w porcie przy ujściu rzeki

Przeskakujemy teraz prawie 20 km, do Trzęsacza i Rewala.

Trzęsacz najbardziej znany jest z kościoła, który w większej części spadł już z wydmy. Wybudowany na przełomie XIV i XV wieku w odległości 2km od morza! Przez lata tak zbliżył się do brzegu lub raczej brzeg do niego, że osunął się w dół. W tej chwili od lat trwa walka o ostatni zachowany fragment ściany kościoła. Niezwykłe wrażenie robi uświadomienie sobie jak zmienia się rzeźba terenu wskutek erozji. Dokładnie proces, z którym mamy do czynienia w Trzęsaczu nosi nazwę abrazji.

ruiny kościoła w Trzęsaczu

Dwa kilometry dalej jest Rewal. To zadbana miejscowość wypoczynkowa o statusie wsi. Zabudowana jest niewysokimi budynkami, posiada bazę rybacką i kościół. Na wydmie zbudowany jest taras widokowy. Miejscowość posiada pewien klimat, dzięki pewnej kameralności i zabudowie z początków XX wieku oraz właśnie bazie rybackiej. To właśnie kolorowe kutry przypominają, że morze to nie tylko turyści.

mam słabość do kutrów na plaży

jeszcze raz plaża w Rewalu

To kurort wypoczynkowy. I jak to kurort, składa się z mnóstwa pokoi do wynajęcia, pensjonatów i campingów. Zabudowa nie pozbawiona czasami wdzięku dzięki nielicznym zachowanym zagrodom rybackim. Ale to tylko w starszej części miejscowości. Dla mnie w Niechorzu najważniejsza jest latarnia. To ona organizuje wizualnie nadbrzeże Niechorza i nadaje mu charakterystyczną formę nadającą się do zapamiętania. Plaże są szerokie z pięknym piaskiem. Jeszcze jest coś co kojarzy mi się z Niechorzem, jest to szereg falochronów zbudowanych z drewnianych pali. Miejsce całkiem fajne. Kutry też są :-)

dla mnie ten widok to jest Niechorze

kuter na plaży

latarnia widziana z drugiej strony

jeden z wielu falochronów

brzeg morza w Niechorzu w całej okazałości

Dźwirzyno. Zbliżając się do Kołobrzegu od strony zachodniej ostatnie większa nadmorska miejscowość do Dźwirzyno. Mimo że nie jest to jakaś szczególnie charakterystyczna miejscowość, zrobiła na mnie dobre wrażenie. Choć nie ma tu starej zabudowy miejsce ma swoją specyfikę i klimat. Baza turystyczna jest tu rozbudowana, ale nie przytłacza za bardzo. Moja teza o różnorodności wizualnej wybrzeża tu też znajduje potwierdzenie. Wystarczy dojść na plażę by zobaczyć, że jest tu inaczej niż w miejscowościach, które opisywałem wcześniej. Nie ma klifu, są za to ładne, dość wysokie wydmy, które na moment zanikają w zachodniej części. Ciekawe są zejścia na plażę. Jedno najbardziej chyba rozbudowane można zobaczyć na zdjęciu poniżej. Dlaczego Pobierowo darzę sympatią. Za sympatyczną plażę, wydmy, ale też za ciekawy las. Lasem tym idziemy nad brzeg morza, ale tkwi w nim też częściowo zabudowa Pobierowa i to dodaje miejscu temu klimatu i mimo wszystko pewnej kameralności.

zejście na plażę z tarasami widokowymi

plaża w Dźwirzynie

Kołobrzeg

W wędrówce po wybrzeżu z zachodu na wschód przyszła pora na Kołobrzeg.

Po pierwsze: to duże miasto. Po drugie, trzecie i czwarte to: uzdrowisko, kąpielisko i port morski. Jednym słowem kurort. Ja, jeśli chodzi o pobyt nad morzem, preferuję jak najmniejsze miejscowości, ale trzeba przyznać Kołobrzeg oferuje dużo możliwości. Kafejki i puby na starówce, koncerty, ale także to dzięki, czemu stał się uzdrowiskiem, czyli mikroklimat i ujęcia wody mineralnej, oraz ładne plaże z niestety nie najczystszą jak na warunki Bałtyckie wodą. Jest i deptak nad samym brzegiem i latarnia morska. Kołobrzeg oferuje jeszcze coś z czego warto skorzystać: rejsy na Bornholm.

Kołobrzeg

tak pusta plaża jest tylko wieczorem lub rano

taki widok jest o świcie wypływając z portu w rejs na Bornholm

latarnia morska w Kołobrzegu

Nowa Starówka

Kołobrzeg

statki wycieczkowe w porcie

Kołobrzeg to całkiem duże miasto

jeszcze raz plaża w Kołobrzegu

i jeszcze raz...

Zapraszam do drugiej części wizualnego przewodnika po polskim wybrzeżu.

Jeśli interesują Cię inne miejsca w Polsce, nie tylko morze, zajrzyj na:

Niech plusy przysłonią minusy

lub

Hity turystyczne czy własne odkrycia? Czyli, który rejon Polski najbardziej lubię.

lub

Gdzie na wodę? - subiektywny ranking polskich jezior cz.1

Niezwykłe miejsca w Polsce cz.2

2011-06-05T16:35:00.001-07:00

Słowiński Park Narodowy i inne tematy

Słowiński Park Narodowy jest położony w środkowej części polskiego wybrzeża . Mówi się, że to kraina piasku, wiatru i wody. O Słowińskim Parku Narodowych można znaleźć mnóstwo materiałów. Nie będę więc przytaczał w tym miejscu encyklopedycznych informacji. Powiem tylko robi wrażenie kolosalne, tyle piachu..., są jeszcze jeziora, bagna, łąki, bory, ale dla mnie najważniejszy jest ten pustynny charakter. Właśnie ruchome wydmy są tu najbardziej charakterystyczne. Największa wydma to Łącka Góra ( 42 m n.p.m.), która wędruje z prędkością 3 – 10 metrów na rok. Wyrzucany przez morze piasek, jest osuszany przez słońce i porwany przez wiatr w głąb lądu. W ten sposób wydmy pochłonęły tutaj nie tylko drzewa ale i całe osady. To obszar spory, jest gdzie wędrować. Polecam szczególnie poza sezonem, można się poczuć wyjątkowo, zwłaszcza jeśli natkniemy się na fokę lub zobaczymy morświna.

Słowiński Park Narodowy

Słowiński Park Narodowy - Łącka Góra

Słowiński Park Narodowy

Słowiński Park Narodowy - wydmy Czołpińskie

Słowiński Park Narodowy - Łącka Góra

Słowiński Park Narodowy - wydmy Czołpińskie

Bifurkacja Wągrowiecka

Już sama nazwa brzmi nieźle, prawda?

Bifurkacja ta, to skrzyżowanie dwóch rzek w Wągrowcu. W tym przypadku Wełny i Nielby. Co niezwykłe skrzyżowanie to nie zakłóca biegu rzek. Ich wody toczą się dalej w swoim kierunku. Podobno bifurkacja Wągrowiecka to jedyne takie miejsce w Europie i jedno z dwóch na świecie.

Meczety w Kruszynianach i Bohonikach

Kruszyniany i Bohoniki to Podlaskie wsie, położone na skaju Polski, niedaleko od Białorusi. Jest spokojnie, drogi wokół są często gruntowe. Mówi się,że jest tu egzotycznie i jest coś na rzeczy. Egzotyka ta polega na inności wobec coraz bardziej zunifikowanej Polski czy Europy. W Bohonikach i Kruszynianach można odnieść wrażenie, że czas się tu jeśli nie zatrzymał to płynie wolniej. Jednak coś wyróżnia te miejsca z setek innych podlaskich wsi. Są to meczety postawione przez polskich Tatarów w XVII wieku. Tatarzy służąc w armii Jana III Sobieskiego otrzymali te ziemie za zasługi dla Rzeczypospolitej. Przyjęli polskie nazwiska, o czym można się przekonać odwiedzając tutejsze mizary czyli muzułmańskie cmentarze. Nazwiskom takim jak: Rodkiewicze, Baranowscy, Jabłońscy, Sulkiewicze towarzyszą imiona: Amurat, Zelida, Mahmet, Mustafa, Fatma czy Aysza. Meczety są drewniane, raczej nieduże, można je zwiedzić i sfotografować. Miejscowości te zmieniły się w ciągu ostatnich lat, mają zaplecze turystyczne, jest gdzie przenocować i zjeść, próbując tatarskiej kuchni.

meczet w Kruszynianach

mizar w Bohonikach

meczet w Bohonikach

wnętrze meczetu w Bohonikach

meczet w Kruszynianach

meczet w Bohonikach

Krzywa wieża w Ząbkowicach Śląskich

Jest to średniowieczna wieża obronna, która jest jedną z ciekawostek turystycznych Dolnego Śląska. Wysokość wieży wynosi 34 m, a jej obecne odchylenie od pionu 2,14 m.

Krzywa wieża w Ząbkowicach Śląskich

Mechacz Wielki w polskiej tajdze

Pod tą kosmatą nazwą kryje się rozległy kompleks torfowiskowy. Mechacz Welki znajduje się w Puszczy Rominckiej, którą obrazowo nazywa się polską tajgą. Puszcza ta to jeden z najciekawszych pod względem przyrodniczym regionów kraju. Przypomina tajgę dzięki cechom środowiska: klimatem, ukształtowaniem terenu a także borealnym lasem iglastym, charakterystycznym dla północnych obszarów Ziemi. Jedne z najsurowszych w Polsce warunków klimatycznych powodują, że szata roślinna jest tu specyficzna i zawiera wiele osobliwości a zagłębieniach pojeziernych występują bogate gatunkowo torfowiska, najokazalszy jest właśnie Mechacz Wielki.

Mechacz Welki

Piramidy? Tutaj?

W Polsce jest piramida i to nie jedna. Mam sfotografowane trzy takie niezwykłe miejsca.

Pierwszym jest piramida pod Wągrowcem. Przy drodze z Wągrowca do Gniezna, znajduje się około 10-metrowej wysokości piramida z kamieni ciosowych, będąca grobowcem rotmistrza Franciszka Łakińskiego, uczestnika kampanii napoleońskich. Małe wzgórze na którym położony jest grobowiec obsadzono na prośbę rotmistrza drzewami, który powiedział, że gdy przerosną jego grób Polska odzyska niepodległość i tak się stało.

Druga z opisywanych piramid znajduje się w Aleksandrowie Kujawskim. Stoi na terenie parku miejskiego, mierzy 3 metry wysokości. Prawdopodobnie wzniósł ją hrabia Władysław Trojanowski.

Najbardziej znaną i malowniczą budowlą tego typu w naszym kraju jest piramida w Rapie. Jest ti zbudowany w 1811 w mazurskiej wsi Rapa grobowiec rodzinny pruskiego rodu baronów von Fahrenheid. Szukający informacji o niezwykłych właściwościach tej piramidy znajdą w sieci dużo materiałów opisujących ten grobowiec.

piramida w Wągrowcu

piramida w Aleksandrowie Kujawskim

piramida w Rapie

Kobieta na krzyżu - Święta Wilgefortis

Wambierzyce, ważne sanktuarium maryjne w Polsce, w przewodnikach są nazywane często śląską Jerozolimą. Zostały zbudowane na kształt Świętego Miasta, najważniejszym obiektem jest tu ogromna późnobarokowa bazylika.

Kolejnym charakterystycznym elementem dla Wambierzyc jest droga krzyżowa, na którą składa się ponad 130 stacji. Na jednej z nich możemy obaczyć świętą Wilgefortis (tutaj wyjątkowo bez brody).

bazylika

Święta Wilgefortis

Uwaga, postanowiłem publikować ten post w trakcie jego pisania. Czyli ci co jakiś czas lista opisanych przeze mnie miejsc będzie się powiększać. Wkrótce kolejne.

Zobacz niezwykłe miejsca w Polsce część.1

i część 2

Pustynia Błędowska

2011-06-02T13:29:00.001-07:00

Dziś na jednym z portali przeczytałem artykuł: „Odnowią Pustynię Błędowską. Wróci fatamorgana ?”

Otóż osobliwość jaką jest Pustynia Błędowska zaczęto zalesiać w latach 50. W którymś momencie zaprzestano tego procesu jednak drzewa rozsiewały się dalej. Skutkiem tego niezwykły jak na tą szerokość geograficzną obszar zamienił swój charakter. Kiedyś można było obserwować tu piaskowe burze, ruchome wydmy, fatamorgany. Teraz jest to spory piaszczysty obszar porastający coraz wyższymi drzewami i krzewami, czasami zobaczyć można większe płaszczyzny piasku. Pozostały jeszcze cenne rośliny o pustynnym charakterze, jest ich podobno kilkaset rodzajów.

Z artykułu dowiedziałem się, że zanim na obszarze polskiej pustynni będzie mógł działać ciężki sprzęt do oddrzewiania najpierw trzeba dokonać rozminowania terenu. Ta informacja mnie trochę zmroziła. Wiedziałem, że był tam poligon. Sam obserwowałem kiedyś z pobliskiego wzniesienia desant spadochroniarzy zrzucony o zachodzie słońca. Nie miałem jednak pojęcia, maszerując po pustyni Błędowskiej kilka lat temu, że na tym obszarze mogą być być obiekty tak niebezpieczne.

Moje zdjęcia z tamtej wyprawy.

Niezwykłe miejsca w Polsce cz1

2011-06-01T14:13:00.000-07:00

W naszym kraju miejsc, które zasłużyły sobie miano niezwykłych jest mnóstwo. Swą niezwykłość zawdzięczają szerokiemu spektrum powodów. Dzięki walorom przyrodniczym, historycznym, architektonicznym i wielu, wielu innym. Wiele osób poszukuje informacji czy zdjęć takich osobliwości, by stały się one inspiracjami do podróży. Chciałbym w tym miejscu pokazać fotografie miejsc, które uważam za niezwykłe w Polsce. Oczywiście to tylko ich drobna część subiektywnie wybrana na potrzeby tego artykułu.

Sztolnie Walimia, Osówki, Włodarza.

To tu był realizowany tajemniczy do dziś projekt III Rzeszy.

Riese (niem. olbrzym) bo tak się nazywał to kryptonim największego projektu górniczo-budowlanego hitlerowskich Niemiec.

W rejonie Gór Sowich od 1943 roku Niemcy prowadzili zakrojone na szeroką skalę i z ogromnym rozmachem prace budowlane. Budowali obiekty nieznanego do dziś przeznaczenia. Drążyli całe góry w całkowitej tajemnicy. Ta konspiracja była tak kompletna, że do dziś projekt Riese jest przedmiotem spekulacji. Budowa nie została nigdy ukończona, a jej pozostałością jest szereg podziemnych kompleksów i budowli naziemnych do dziś owianych mgłą tajemnicy co do ich przeznaczenia. Niezwykłość tych obiektów przyciąga od lat w ten rejon rzesze badaczy i poszukiwaczy przygód.

Kręgi kamienne w Odrach, Węsiorach i Grzybnicy.

W kilku miejscach w Polsce można odnaleźć tajemnicze kamienne kręgi. Choć po długich badaniach uczeni postawili w końcu wyczerpujące odpowiedzi: kto jest ich twórcą i w jakim celu powstały to do dziś pojawiają się kolejne hipotezy co do ich przeznaczenia rozpalając wyobraźnię pasjonatów. Zwłaszcza, że kręgi kamienne w Odrach uznawane są (w geomancji) za miejsce „magiczne”, nazywane miejscem mocy. Wśród kręgów wyznaczone zostało specjalne miejsce nazwane elipsą, gdzie według radiestetów, skupiają się energie Ziemi i Kosmosu. Dzięki ich szczególnej koncentracji w ich opinii jest to strefa niezwykle pozytywnej energii, a odwiedzający to miejsce, mogą zaznać jego dobroczynnego oddziaływania. Wielu z przebywających tam osób stwierdziło, iż ustępowały u nich bóle głowy, czuli się odprężeni i zrelaksowani. Badania promieniowania jakie zostały przeprowadzone w „elipsie” wykazały wartość 120000 jednostek w skali Bovisa, przy czym promieniowanie o wartości powyżej 50000 jednostek jest już uznawane za nadprzyrodzone. Przyznaję się, że nie interesuję się geomancją ani nie znam się na promieniowaniu bioenergetycznym, przytaczam te informacje jako ciekawostkę.

Przeczytałem też, że Rezerwat "Kręgi Kamienne" w Odrach to największe i najstarsze po angielskim Stonehenge miejsce tego typu w Europie. Odry to wieś kaszubska położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk. Rezerwat położony jest koło wsi. Węsiory również położone są w województwie pomorskim, ale w powiecie kartuskim, w gminie Sulęczyno. Grzybnica natomiast leży w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo.

Teren kręgów od dawna znajdowały się w centrum uwagi wielu badaczy, naukowców i amatorów. Tajemniczymi kręgami i kurhanami zaczęto interesować się kilkadziesiąt lat temu. Pierwsze badania były prowadzone w drugiej połowi XIX wieku. W Odrach, najbardziej znanym miejscem tego typu w Polsce, rezerwat obejmuje kompleks leśny o powierzchni 16,91 ha, na terenie którego znajduje się cmentarzysko plemiona Gotów z okresu od 70-220 r. n.e. – charakterystyczne kurhany i kręgi kamienne pochodzące z początków naszej ery. Twórcami kręgów są Goci. W Odrach osiedlili się ok. 70/80 roku naszej ery. Założyli cmentarz, rozpoczynając od postawienia 10 kręgów kamiennych. Było to prawdopodobnie miejsce spotkań starszyzny plemiennej, podczas których zapadały najważniejsze decyzje dotyczące ówczesnej społeczności zamieszkującej okolice. Stopniowo nekropolia została poszerzona o 30 kurhanów i 620 (znanych obecnie) grobów leżących wokół tych dużych konstrukcji.

Nie tylko kamienne kręgi są atrakcją tych miejsc. Florystycznym skarbem rezerwatu są porosty spotykane tu w ogromnej różnorodności i bogactwie.

Odry

Grzybnica

Krzywy Las

Tak nazywa się obszar będący pomnikiem przyrody. Został tak nazwany z powodu rosnących na tym terenie kilkuset zdeformowanych sosen. Na stronie Urzędu Miasta i Gminy w Gryfinie przeczytałem dokładny ich opis: „Drzewa te są wygięte pod kątem ok. 90° od ok. 20 cm nad ziemią, a krzywizna u niektórych dochodzi do wysokości 3 m. Ich wysokość całkowita sięga ok. 11-12 m. Zostały zasadzone w latach 30. XX wieku (prawdopodobnie w 1932 roku[1]).”

Ciekawe jest to, że tak naprawdę nie wiadomo po co drzewa były tak formowane. Jednym z prawdopodobnych celów mogło być meblarstwo.

Góry Pieprzowe

A co to? A gdzie to? Łupki prekambryjskie, a dokładnie wzgórza z nich zbudowane. W Polsce, nad Wisłą koło Sandomierza. Góry Pieprzowe wznoszą się bezpośrednio nad rzeką. Są kompletnie inne od otaczającego je krajobrazu. Łupki to jedne z najstarszych skał w kraju. Ich wiek to to 500 mln lat. Dla porównania Tatry powstały około 70 mln lat temu. Jaka różnica. Łupki prekambryjskie są nawet starsze od Gór Świętokrzyskich , o... 200 mln lat. Z racji ich wieku nie przypominają skał, są bardzo drobne, o wspaniałej fakturze, mają niezwykły kolor i tworzą powierzchnię jakby z innej planety. Całość Gór Pieprzowych jest silnie pofałdowana i porozcinana głębokimi parowami opadającymi z wysokości kilkudziesięciu metrów do rzeki. Nie tylko księżycowy krajobraz jest fascynujący dla turysty, rosną tam, wprost na łupkach, wspaniałe rośliny. Góry są rezerwatem roślinności stepowej. Widziałem też dzikie, stare, poskręcane grusze, takie naturalne bonsai. Nigdzie indziej takich drzew nie widziałem. To nie wszystko, Góry Pieprzowe są stanowiskiem największej ilości gatunków dziko rosnącej róży w Polsce, a przypuszcza się, że nawet może w Europie.

Wodziłki

Wodziłki to wieś na Suwalszczyźnie założona w 1788 roku przez staroobrzędowców. Staroobrzędowcy zwani inaczej starowiercami to odłam prawosławia, który musiał uciekać przed prześladowaniami władz carskich, część dotarła w granice Polski i tu otrzymała schronienie, osiedlili się i założyli kilka wiosek. Jedną z nich są właśnie Wodziłki. Starowiercy dzielili się na dwa odłamy: bezpopowców i popowców. W Wodziłkach i kilku innych wioskach na Suwalszczyźnie osiadli ci pierwsi. Bezpopowcy odrzucili kapłanów i do prowadzenia obrządku wybierali jednego spośród siebie, nastawnika. Świątynie starowierców nazywane są molennami. W Wodziłkach obok molenny stoi kolejny charakterystyczny element dla tej kultury. Jest nim bania. Bania to w skrócie rosyjska odmiana sauny. Bania w Wodziłkach stoi, zgodnie z tradycja, niedaleko świątyni. Do niedawna był czynna (może jest tak jeszcze do dziś). Kąpiel w niej jest niezapomnianym przeżyciem, zwłaszcza w zimie gdy rozgrzani wybiegamy na śnieg w wielostopniowym mrozie lub dodatkowo zanurzamy się w wykutym w strumieniu, na tą okazję, przeręblu. Wodziłki od lat niestety wyludniają się. Tylko kilka domów jest zamieszkałych. Wasyl Markow, który nam banię udostępniał, jak wiem już nie żyje.

zbliżając się do Wodziłek

molenna

bania

o kolejnych niezwykłych

miejscach w Polsce przeczytasz tutaj: cz.2

Tratwą po Biebrzy

2011-05-20T13:07:00.001-07:00

Jedną z fajniejszych przygód jakie przeżyłem był rejs po Biebrzy.

Siedem dni unosiła nas tratwa. Przestało być ważne gdzie jest jej przód a gdzie tył. To było jak sen. Nie widzieliśmy żadnych domów, nurt momentami był tak wolny, że nie było wiadomo czy płyniemy. Trzcina, jako jedyny punkt odniesienia oraz niekończące się meandry dawały złudzenie błądzenia w niezwykłym labiryncie. Już na drugi dzień przestaliśmy sterować tratwą, płynąc obracaliśmy się powoli dookoła. Nie przeszkadzało to nam, cały dzień byliśmy jak zahipnotyzowani. Przestrzeń dookoła nas była niezwykła, szara, brązowa, żółta oraz czasami niebieska. Nie było w niej zieleni, po zimie przyroda nie obudziła się jeszcze. Płynęliśmy wczesną wiosną by skorzystać z dużej wody i uchronić się przed komarami. 20 metrów kwadratowych było naszym domem. To tu w dzień kontemplowaliśmy rzekę a w nocy, mimo temperatury poniżej zera, spaliśmy nie schodząc na ląd. Był to czas niezwykły, przeżycie niepodobne do innych. Rzeka zawracająca co chwilę o 180 stopni i wspomniany brak punktów odniesienia czyniły wrażenie utknięcia w czasie, gdzie mimo ruchu ani nie przybliżamy się do celu ani nie oddalamy od miejsca startu. Widzieliśmy bobry, łosie przeprawiające się przez nurt, słyszeliśmy niezliczone głosy ptaków. Jak zauważył jeden z nas „ryba nienawykła do oszustwa dawała się łapać lecz nie nadużywaliśmy jej uprzejmości”.

Zawsze gdy myślę o Biebrzy kojarzy mi się ona nie tylko z niezwykłymi duchowymi doznaniami ale i właśnie z przygodą. Płynęliśmy w maju i jak widać na fotografiach przyroda była jeszcze bardzo surowa. W czerwcu jest inaczej. Przyroda jest niezwykle bujna, jest znacznie cieplej, zwłaszcza w nocy i nad ranem co ma znaczenie gdy decydujemy się spędzić kilka dni na niewielkim prostokącie zbitym z desek.

Czasami schodziliśmy na ląd, ale tylko na chwilę, na przykład żeby zrobić cukinię na grillu.

lub znajdowaliśmy dziwne rzeczy, na przykład kosę do koszenia roślinności podwodnej (taką używają niektórzy wędkarze przygotowując łowisko)

nie zawsze świeciło słońce

wieczory, podczas których nie słyszało się żadnych dźwięków cywilizacji były magiczne

niektórzy godzinami leżeli na "górnym pokładzie"

Gdzie na weekend czerwcowy ?

2011-05-15T06:01:00.000-07:00

W czerwcowe weekendy mamy szanse spotkać najpiękniejszą pogodę i barwną przyrodę, soczystą zieleń. Wiosna jest w pełni w całym kraju, tylko wysoko Tatrach możemy spotkać jeszcze śnieg. Co polecić? Na Bałtyk warto poczekać do lata, by korzystać z niego w pełni. Ale tak naprawdę cały kraj na nas czeka.

Proponuję kilka wizualnych inspiracji mogących być przydatnymi do czerwcowych wyjazdów, zwłaszcza tych na długi weekend, który tuż, tuż...

Wszystkie pasma górskie są dostępne. W weekend majowy przyroda w górach często była jeszcze surowa, nierozwinięta. W czerwcu jest już inaczej, kolorowo i pachnąco.

Na początek Pieniny

Dunajec i Trzy Korony

Dunajec

Zamek w Niedzicy

widok na Trzy Korony

Sromowce Niżne

Zamek w Czorsztynie

Wąwóz Szopczański

Biebrza.

Woda już opadła, łatwiej poruszać się szlakami pieszymi. Komary już na nas czekają.

Biebrza koło Goniądza

łąki nadbiebrzańskie

kładka na Bagnie Ławki

Dolna Biebrza

Beskid Śląski

widok na Kopę Skrzyczeńską i Skrzyczne

Biała Wisełka - początek Wisły

okolice Brennej

na szlaku

Malinowska Skała

Polesie

Poleski Park Narodowy

Poleski Park Narodowy, ścieżka przyrodnicza "Spławy"

Poleski Park Narodowy

Jezioro Łukie

Poleski Park Narodowy

Poleski Park Narodowy, skrzypy

cerkiew we Włodawie, obok stoją kościół i synagoga

Beskid Żywiecki

widok na Pilsko

widok na Ujsoły i Muńcuł

panorama Beskidu Śląskiego

Roztocze

To rejon, który łączy miejsca bardzo znane jak Frampol, Zwierzyniec, Szczebrzeszyn czy Szumy na Tanwi z obszarami mniej znanymi, pozbawionymi masowej turystyki ale nie mniej magicznymi i pięknymi. Rozlegle wzniesienia Roztocza tworzą dział wodny rozdzielający dorzecza Wisły i Dniestru. Roztocze to rozległy region, który dzieli się na Roztocze Zachodnie, Środkowe i Południowe.
Krajobraz Roztocza Zachodniego charakteryzuje grubymi warstwami lessu, w których wytworzyły się liczne wąwozy. Na kilometr kwadratowy przypada tu nieraz kilka kilometrów bieżących wąwozów. Nieformalną stolicą rejonu jest Szczebrzeszyn, w którym zachowane zabytki doskonale świadczą o dawnej wielokulturowości regionu.
Najczęściej penetrowane turystycznie jest Roztocze Środkowe. To tu znajduje się m.in. miejscowość Zwierzyniec i Roztoczański Park Narodowy, tu znajdziemy chyba najbardziej masowo odwiedzane miejsce Roztocza, rezerwat "Nad Tanwią" z Szumami, czyli szeregiem progów skalnych na rzece Tanwi.
Roztocze Południowe choć pozbawione większej ilości cennych zabytków wyróżniam szczególnie. To kraina o swoistym klimacie, jaki niełatwo już znaleźć. słabo zaludniona, trochę dzika. To region zamieszkany przed laty przez ludność ukraińską, po której pozostały drewniane cerkwie, zapomniane cmentarze, samotne krzyże.

samotny krzyż na Roztoczu Południowym

pierwsze kilometry Bugu w Polsce, po drugiej stronie Ukraina

ruiny zamku w Kryłowie

symbol Roztocza, rzeka Tanew

skansen w Guciowie

zagubiony krzyż

w Szczebrzeszyńskim Parku Krajobrazowym

Zamość choć leży na południowej części Wyżyny Lubelskiej kojarzony jest z Roztoczem. To niezwykłe miasto trzeba koniecznie odwiedzić.

Suwalszczyzna

Z racji późniejszego niż w innych regionach kraju początku wegetacji w czerwcu zobaczymy na Suwalszczyźnie świeżą wiosnę. Wraz ze wspaniałym krajobrazem tworzy to "piorunującą" dla oczu mieszankę. Polecam zwłaszcza rejon Suwalskiego Parku Krajobrazowego ze wspaniałe pofałdowanym terenem, najgłębszym jeziorem w Polsce, setkami głazów narzutowych. Niedaleko położone są zabytkowe wiadukty w Stańczykach. Są to monumentalne konstrukcje po nieczynnej już poniemieckiej linii kolejowej. Inne atrakcje to Jezioro Wigry czy rzeka Czarna Hańcza - raj dla kajakarzy.

Suwalski Park Krajobrazowy

wiadukty w Stańczykach

molenna w Wodziłkach

Czarna Hańcza

głazowisko Rutka

Jezioro Wigry

Czarna Hańcza

Jezioro Hańcza

Szukając ciekawych miejsc może zainteresują Cię artykuły:

Wiosna w polskich górach - czyli gdzie jechać na długi weekend cz.3

Wiosna w Polsce - czyli gdzie jechać na długi weekend cz.1

oraz subiektywny ranking polskich jezior:

Gdzie na wodę? - subiektywny ranking polskich jezior cz.1

Gdzie na wodę? - subiektywny ranking polskich jezior cz.2

Co fotografować? Kilka zdań nie tylko o fotografii pejzażowej.

2011-05-07T14:35:00.000-07:00

Warto zastanowić się do jakiego rodzaju fotografii jesteśmy predysponowani. Wynika to głównie z cech naszego charakteru i zainteresowań.

Jeśli przede wszystkim fotografujemy ludzi w ich naturalnym, nieupozowanym otoczeniu, oczywistym środowiskiem będzie dla nas miasto, ulice, imprezy publiczne. Trzeba się tu wykazać szybkością reakcji, ale też dobrym kontaktem z nieznajomymi, wyczuciem chwili, obserwacją wielu planów jednocześnie. Fotograf jest w takich sytuacjach widoczny i musi odznaczać się inicjatywą i dobrym kontaktem z ludźmi. Fotografując nieznajomych trzeba wypośrodkować pomiędzy pytaniem się o zgodę na zrobienie zdjęcia a fotografowaniem bez uprzedzenia. Z jednej strony zgoda wydaje się konieczna (wtedy gdy fotografowany jest motywem głównym kadru), ale znika wtedy bezpowrotnie naturalność. Większość doskonałych zdjęć Henri Cartier-Bressona, Eliota Erwitta czy Martina Parra nie istniałaby gdyby autor pytał się o zgodę na wykonanie zdjęcia. Inna sprawa, że większość tych fotografii powstała dawno temu, gdy ochrona wizerunku i danych osobowych nie była tak drażliwym tematem.

Jeśli wybieramy reportaż, czy dokument fotograficzny ważna jest praca wykonana obok robienia zdjęć. Szukanie tematów, zbieranie informacji i wiedzy, nawiązywanie kontaktów i organizacja samej pracy.

Jeśli preferujemy fotografię krajobrazową będziemy się realizować w bliskich i dalekich podróżach w poszukiwaniu inspirujących motywów.

Przepis na udane zdjęcie pejzażowe jest prosty:

znajdź magiczne miejsce, przyjedź tam o najlepszej dla niego porze roku, wstań przed świtem i jak będziesz mieć szczęście w postaci pięknego światła, mgły i wspaniałych chmur, rozstaw statyw, precyzyjnie skomponuj kadr, dobierz filtry, ekspozycję i naciśnij spust migawki.

To nie żart. W klasycznej fotografii pejzażowej kluczowym elementem jest znalezienie się w odpowiednim miejscu o odpowiedniej porze. O ile nad wyborem fotografowanej przestrzeni możemy zapanować wybierając się w rejony, które nas inspirują o tyle doświadczenie wspaniałego światła jest często łutem szczęścia. A to właśnie światło jest głównym sprawcą atrakcyjności fotograficznego pejzażu. Szczęściu możemy trochę pomóc: wybierajmy się na zdjęcia o ciekawej porze roku: jesienią, wiosną czy mroźną zimą, fotografujmy w porach dnia gdy słońce jest stosunkowo nisko nad horyzontem, obserwujmy prognozy czekając na ciekawe dla fotografa zjawiska atmosferyczne: jak gwałtowną zmianę pogody, mgłę, czy zimową inwersję temperatur.

Na koniec pozostanie tylko do wyboru czy specjalizujemy się w krajobrazie naturalnym, industrialnym, miejskim a może peryferycznym...

Aby zrobić udane zdjęcie pejzażowe :

wybierz atrakcyjny, niebanalny motyw
poluj na światło czyli fotografuj o przemyślanej porze dnia by wykorzystać ten najważnieszy składnik zdjęcia krajobrazowego.
obserwuj warunki atmosferyczne, najciekawsza fotograficznie jest pogoda z “charaktrem”
uważnie komponuj kadr dzieląc jego powierzchnię w sposób przemyślany. Świadomie umieszczaj linię horyzontu, unikaj jeśli nie jest to uzasadnione kompozycji centalnej.
korzystaj ze statywu, poszerzysz tym samym swoje możliwości o robienie dobrych technicznie zdjęć w trudnych oświetleniowo sytuacjach, jak zdjęcia przed świtem, po zachodzie słońca czy w nocy

świadomie używaj głębi ostrości domykając maksymalnie przysłonę by osiągnąć jej maksimum lub ją otwierając chcąc wyselekcjonować najważniejszy element motywu poprzez uzyskanie płytkiej głębi ostrości
stosuj różne ogniskowe obiektywu. Szeroki kąt by podkreślić przestrzeń i dynamikę, tele czyli długie ogniskowe by zagęścić perspektywę lub wydobyć jakiś element z całości obrazu.
buduj zdjęcia oparte na wielu planach
jeśli to możliwe pokaż człowieka w pejzażu, nie pozującego dla potomnych, ale żyjącego w tej przestrzeni, ją eksplorującegos lub po postu ukazującego jego skalę czy monumentalność

Mimo, że ten fotografia pejzażowa to obszar eksploatowany od lat i trudno w nim o jakieś twórcze odkrycia to jest niezwykle wdzięczna, przynosząca radość odmiana fotografii. Można ją realizować praktycznie wszędzie. Daleko i blisko. Z tym, że wielokrotna możliwość powrotu do ulubionych miejsc daje szansą „upolowania” wyjątkowego ich oświetlenia, czy spojrzenia od innej niż powszechnie znana strona. Będąc tylko przejazdem jesteśmy uzależnieni od chwili, nasz pierwszy ogląd miejsc może być bardziej zwyczajny, typowy.

Szukanie motywu zdjęcia to pierwszy element fotograficznej układanki. Można podążać kierując się ściśle wskazówkami map i przewodników lub traktować praktykę turystyczną bardziej indywidualnie. Próbować wędrować poza miejscami oznaczonymi jako atrakcje turystyczne. Czuć się bardziej podróżnikiem niż turystą. Choć niektórzy teoretycy turyzmu (pojęcie to oznacza całokształt zagadnień związanych z turystyką) twierdzą, że to obłuda, oszukiwanie samych siebie. Wyróżnianie się jako podróżnik a nie turysta jest jedną z najbardziej powszechnych praktyk turyzmu. Każdy turysta może znaleźć kogoś „bardziej turystycznego” od siebie, podróżujący autobusem ma w pogardzie podróżujących samolotem, turysta z plecakiem krzywo patrzy na zorganizowanych w grupy.

„Nic bardziej nudnego niż anonimowy pejzaż” powiedział Prosper Marimee. Te słowa można zinterpretować jako komentarz do tego, że współczesny człowiek by docenić jakąś przestrzeń musi mieć ją jakoś sklasyfikowaną, ocenioną, wyróżnioną jako ważną. Można się od tego schematu uwolnić. Aparat fotograficzny daje moc zamieniania anonimowego pejzażu w wyróżniony. Odkryty i wyróżniony przez autora fotografii. Mogą być więc to rejony powszechnie uznane, ale też przestrzenie nieopisane i zapomniane. Dalekie i te obok własnego domu.

Oprócz motywu zdjęcie krajobrazowe tworzą jeszcze dwa elementy. Światło i kompozycja. Światło jest chyba najistotniejszym elementem tego typu fotografii. Często fotografowie specjalizujący się w tej dziedzinie mają swoje motywy w określonych lokalizacjach i wracają tam wielokrotnie w oczekiwaniu na właściwe oświetlenie. Światło ostre, miękkie, rozproszone, kierunkowe, ciepłe czy zimne buduje niepowtarzalny nastrój, dodaje emocji zarejestrowanemu obrazowi. Mając swoje ulubione miejsca warto zapisać ich położenie według stron świata by przewidywać porę ich korzystnego oświetlenia.

Fotografię pejzażową można uprawiać wszędzie i zawsze. W kontekście światła są jednak pory roku a nawet dnia szczególnie do tego predysponowane. Wtedy światło, szczególny element tego typu fotografii oferuje nam w tych okresach najwięcej. Myślę na przykład o jesieni. Słońce przez większą część dnia jest wtedy stosunkowo nisko położone, dając plastyczne oświetlenie (latem na przykład wysoko położone słońce nad horyzontem, daje wiele godzin płaskie, zimne światło). Jesienią z powodu różnicy temperatur tworzą się zamglenia i inne zjawiska meteorologiczne wpływające na kształt oświetlenia. Oczywiście nie tylko jesienią mamy do czynienia z ciekawymi zjawiskami świetlnymi. Niezależnie od pory roku warto obserwować prognozy pogody. Lekkie zachmurzenie jest w tym przypadku korzystniejsze od krystalicznie czystego nieboskłonu. Fotografowie specjalizujący się w fotografii górskiej mówią, że dla nich sygnałem jest oznaka załamania pogody. Kiedy inni schodzą z gór oni właśnie się tam udają wiedząc, że właśnie w takich momentach pojawia się oświetlenie, na które warto czekać nawet rok. Nie namawiam nikogo na ryzykowne górskie wędrówki w zmieniającą się pogodę. Chcę tylko tym przykładem zwrócić uwagę jak ważny jest aspekt światła w fotografii. I jak sporo wysiłku trzeba włożyć w to by być w odpowiednim miejscu o odpowiedniej porze. Istotna w fotografii krajobrazowej jest jak wcześniej wspomniałem pora dnia. Rano lub po południu słońce nisko nad horyzontem tworzy plastyczne oświetlenie atrakcyjniej wydobywając kształty i faktury niż słońce w południe. Istnieje takie pojęcie w fotografii jak „złota godzina”. Jest to czas ( kilkadziesiąt minut) przed wschodem słońca i około pół godziny po. Analogicznie się dzieje przy zachodzie słońca. Większość najbardziej efektownych fotografii pejzażowych powstało właśnie w czasie „złotej godziny”, której zawdzięczają niezwykłe oświetlenie. Pierwsze minuty wschodzącego i ostanie minuty zachodzącego słońca dają ciepłe, delikatne oświetlenie, kontrastujące z chłodnymi cieniami. Z tym, że kontrast jasności jest zdecydowanie mniej ostry niż ten w środku dnia. Warto zauważyć, że światło świtu jest inne niż zmierzchu. Wieczorem mamy do czynienia z rozgrzanym powietrzem po całym dniu a rano z ustępującym chłodem nocy. Na ogół wieczorne światło jest cieplejsze niż poranne.

Fotografując pejzaż i chcąc uzyskiwać dobre wyniki, nie ograniczając się do robienia zdjęć przy tzw. okazji trzeba włożyć w to sporo wysiłku. Specjalizujący się w tego rodzaju fotografii wstają wiele godzin przed świtem, by dotrzeć na miejsce o odpowiedniej porze i kończą dzień zdjęciowy grubo po zachodzie słońca.

Trzecim istotnym elementem fotografii pejzażowej jest kompozycja. Dwa obrazy przedstawiające tę samą scenę potrafią mieć diametralnie inną siłę wyrazu. Przyczyną tego stanu jest rozplanowanie sceny w kadrze. Komponowanie zdjęcia to niekoniecznie trzymanie się ścisłych reguł. To sprawa pewnego wyczucia, które często każe te reguły przekraczać. Warto jednak poznać abecadło rozmieszczania figur, linii i punktów na płaszczyźnie. W fotografii punktem odniesienia w kompozycji są: linia horyzontu, główny obiekt, pozostałe osoby bądź przedmioty, kontrastujące z sobą obszary. Czynnikiem determinującym kompozycję jest format obrazu. Prostokąty o proporcjach 3:2, 4:3 czy kwadraty mają inną wewnętrzną energię, wymagają odmiennego traktowania.

Pierwsza więc decyzja dotyczy wyboru kadru, ogólnie mamy trzy możliwości:

prostokąt poziomy
prostokąt pionowy
kwadrat

Pejzaż z długa linią horyzontu zazwyczaj lepiej wpisuje się w kadr poziomy, wertykalne obiekty lepiej wyglądają skadrowane w pionie. Kadr poziomy jest bardziej statyczny, pionowy dynamiczny, kwadrat neutralny, zrównoważony.

Kolejne decyzje dotyczą podziału tych płaszczyzn. Klasyczne zasady złotego podziału ułatwiają podział odcinka czy rozmieszczenie punktów na płaszczyźnie ( złoty podział znany jest do starożytności i przypisywano mu wyjątkowe walory estetyczne, stosowany był i jest w architekturze, malarstwie czy fotografii ). Za pomocą tej metody można wyznaczyć tzw. mocne punkty obrazu.

Umieszczenie głównego motywu, w którymś z mocnych punktów ułatwi czytelność zdjęcia, wprowadzi pewien ład komunikacyjny. Dlaczego tak reagujemy na te a nie inne punkty na płaszczyźnie obrazu? Jest to być może spowodowane właściwościami mózgu bądź ukształtowaną przez setki lat tradycją budowania obrazu.

starajmy się budować kompozycję asymetryczną
nie dzielmy obrazu na pół
nie odcinajmy go po przekątnej

To podstawowe schematy, od których warto w uzasadnionych sytuacjach robić odstępstwa.

W fotografii dzięki dobrej kompozycji wzmacniamy siłę wyrazu zdjęcia, uzyskujemy harmonię treści i formy. Zaczynamy na przykład od decyzji o położeniu linii horyzontu. Może ona dzielić obraz w różnych układach, inaczej działa będąc umieszczona wysoko, inaczej nisko, może też dzielić obraz na pół, co zazwyczaj jest wyborem niekorzystnym, ale przecież nie zawsze. Podobnie z położeniem głównego motywu, twarzy, postaci, budynku czy przedmiotu. Decyzja, w którym znajdzie się miejscu zdjęcia się nie jest obojętna. Przyzwyczajenie w naszej kulturze do czytania od lewej strony do prawej skutkuje tym, że też tak oglądamy obrazy i różnicujemy w pewien sposób ich obszary. Kompozycja obrazu ma coś wspólnego z jednej strony muzyką a z drugiej z komunikatem słownym. Z muzyką tworzy bowiem pewne pozawerbalne brzmienie obrazu plastycznego, z komunikatem zaś bo pomaga i organizuje przekaz treści.

To, krótkie omówienie spraw wyboru sprzętu oraz podstawowych zagadnień budowy obrazu fotograficznego nie wyczerpuje zagadnienia. Jest zwróceniem uwagi na pewne aspekty towarzyszące fotografii. Zachętą do samodzielnego zgłębiania tematu. Chciałbym na koniec jeszcze raz wrócić do myśli, którą sformułowałem na początku. Do tego by sprawom technicznym poświęcać zdecydowanie mniej czasu niż twórczej inwencji i kreatywnemu myśleniu. Owszem warto umieć robić prawidłowo naświetlone, ostre we właściwym punkcie zdjęcia i posiadać niezawodny sprzęt. Trzeba jednak pamiętać, że esencja fotografii kryje się gdzie indziej. We własnej wrażliwości i umyśle. Trzeba patrzeć, czuć i myśleć. Robiąc reportaż trzeba dobrze opowiedzieć jakąś historię, portretując ludzi wykazywać się empatią, być w pewnym sensie psychologiem, fotografując pejzaż wykazać wrażliwość na kolor, umieć dostrzegać w przestrzeni niebanalne motywy. To intelekt i uczucia składają się na magię tego zjawiska, którym jest „lustro obdarzone pamięcią” jak nazwano fotografię ponad 150 lat temu.

Czym robić zdjęcia? Sprzęt i akcesoria fotograficzne.

2011-05-07T14:27:00.001-07:00

Chciałbym powiedzieć na wstępie, że sprzęt nie jest sprawą kluczową choć wielu osobom wydaje się odwrotnie. To jakim dysponujemy wyposażeniem jest sprawą drugorzędną. Poza pewnymi dziedzinami komercyjnego fotografowania sprzęt nie ma większego znaczenia, a nieustanne myślenie o nim i jego udoskonalanie tylko odwraca uwagę od procesu fotografowania. Pamiętam jak w Akademii Sztuk Pięknych gdzie studiowałem najbardziej uzdolniony kolega malując wspaniałe obrazy nigdy nie nauczył się nazw farb, więcej, nie przywiązywał do nich szczególnej uwagi, korzystał z tego co miał pod ręką uzyskując doskonałe rezultaty.

W twórczym podejściu do fotografii niekoniecznie najdoskonalsze technicznie zdjęcie posiada większą siłę wyrazu, przekazuje więcej emocji czy nastroju. Stąd popularność takiej techniki jak fotografia otworkowa. Sprawa sprzętu tu praktycznie nie występuje, a raczej występuje à rebours. Ponieważ technika ta wykorzystuje istniejący od setek lat wynalazek camery obscury, aparatami fotograficznymi stają się metalowe puszki, tekturowe czy drewniane pudełka a obiektywami małe dziurki o średnicy dziesiątych milimetra. Obrazy uzyskiwane tą metodą charakteryzują się nieskończoną głębią ostrości, miękkim rysunkiem, zniekształceniami koloru i perspektywy. Pociągające jest w nich to, że wymagają bezpośredniego zaangażowania w proces powstawania obrazu dając oryginalne i niepowtarzalne efekty. Twórczo wykorzystuje się również reaktywowaną niedawno technikę polaroidu czy korzysta z doskonałym rezultatem ze starych, kilkudziesięcioletnich mieszkowych aparatów. Podstawą tych praktyk jest uzyskiwanie obrazów innych niż możliwych do zobaczenia naszym wzrokiem. Bo cóż w końcu interesującego w perfekcyjnych, naturalistycznych obrazach, które rejestrują współczesne aparaty, gdzie zdjęcia widzimy na ekranach lcd jeszcze przed ich zrobieniem. Gdzie jest miejsce dla zaskoczenia, wyobraźni i tajemnicy? Piszę o tym dlatego by sprawa sprzętu nie przysłoniła samego procesu fotografowania, by energia, którą jesteśmy w stanie poświęcić tej pasji nie poszła w przysłowiowy „gwizdek”. Dobrze jest podchodzić do sprawy wyposażenia z dystansem, nie przeznaczając nie niego większości czasu, który zarezerwowaliśmy dla fotografii.

Jeśli jednak stoimy przed koniecznością zakupu pierwszego aparatu lub musimy udoskonalić posiadany sprzęt postaram się podzielić swoimi doświadczeniami.

Ograniczę się w tym miejscu do omówienia sprzętu cyfrowego, zdając sobie sprawę, że część fotografujących korzysta jeszcze z powodzeniem z tradycyjnych materiałów światłoczułych takich jak negatywy czy diapozytywy.

Kupno aparatu to zasadniczo wybór lustrzanki lub aparatu kompaktowego. Wybór lustrzanki to tak naprawdę wybór całego systemu ( produkty poszczególnych firm na ogól nie są kompatybilne ze sobą), obiektywów, lamp błyskowych i innych akcesoriów.

Lustrzanka więc czy kompakt?

Najbardziej uniwersalną kamerą jest lustrzanka (cyfrowe noszą skróconą nazwę – dslr, digital single-lens reflex camera ). Jeśli decydujemy się na tę opcję musimy podjąć kolejną decyzję. Jaka, czy pełnoklatkowa lub z mniejszą matrycą? Królem lustrzanek są obecnie aparaty z pełnowymiarową matrycą. Pełnowymiarowa oznacza, że ma ona wielkość odpowiadającą rozmiarowi klatki filmu małoobrazkowego (36 x 24mm). Jaką korzyść daje taka matryca? Otóż dzięki swojemu rozmiarowi (jest największa w lustrzankach) daje możliwość pomieszczenia na niej większych elementów światłoczułych w rozsądnych odstępach co skutkuje niższym zaszumieniem obrazu niż w mniejszych matrycach o takiej samej ilości pikseli. Inną niezwykle cenną zaletą matryc pełnoklatkowych jest większa możliwa do uzyskania plastyka obrazu. Dzieje się to za sprawą płytkiej głębi ostrości, którą łatwiej można uzyskać im większą matrycą dysponujemy. Do lustrzanek o pełnoklatkowej matrycy łatwiej jest konstruować obiektywy szerokokątne.

Inne wielkości matryc spotykanych w lustrzankach to np.: rozmiar APS-C (około 22.50 x 15.10 mm w zależności od aparatu) czy 4/3" (18,0 x 13,5mm). Mniejsze matryce wcale tak dużo nie ustępują większym braciom a posiadają cenną zaletą, są dużo tańsze.

Wielkość fizyczna matrycy to jedno, drugą cechą dla nich charakterystyczną jest ilości pikseli, w które są wyposażone. Obecnie każdy aparat wyposażony jest w dostateczną ich ilość, tak by z powodzeniem można było wykonywać duże powiększenia. Zaletami lustrzanek w porównaniu z kompaktami jest możliwość ręcznego sterowania i szybkość działania. Dla części fotografujących możliwość pełnej kontroli nad parametrami ekspozycji jest nie do przecenienia, tak samo ważna jest szybkość działania i precyzja systemu automatycznego nastawiania ostrości. Niezwykle ważnym elementem w lustrzankach jest też tradycyjny wizjer umożliwiający obserwację kadru. Dzięki konstrukcji lustrzanek wizjer ten pozbawiony jest zjawiska paralaksy, umożliwiając perfekcyjną obserwację kadru. Możliwość wymiany obiektywów to kolejna bardo ważna cecha tej kategorii aparatów fotograficznych.

Czy więc lustrzanki mają jakieś wady? Jedną z nich może być, zwłaszcza w fotografii podróżniczej, wielkość i waga sprzętu. Na tym polu rysuje się przewaga kompaktów, które są małe i lekkie. Jeśli będą wyposażone w dobry obiektyw i stosunkowo dużą matrycę stanowią pewną alternatywę dla cyfrowych lustrzanek. Ważne jest gdy decydujemy się na wybór aparatu kompaktowego a zależy nam na możliwie dużej kontroli nad obrazem by nasz aparat zapisywał zdjęcia w formacie RAW. RAW to plik, który zawiera surowe dane z matrycy światłoczułej. Rejestracja zdjęć w tym formacie pozwala zachować najwyższą jakość obrazu oferowaną przez aparat dając możliwość dokładnej obróbki na komputerze. Możemy wtedy bez wpływu na jakość obrazu zmieniać takie parametry zdjęcia jak balans bieli, kontrast, ostrość oraz w pewnych granicach kontrolować jasność bez utraty jakości już zapisanego pliku.

Inną zaletą kompaktów może być to, że na ogół są zdecydowanie prostsze w obsłudze. Ten aspekt może być istotny dla tych, którzy chcą tylko skadrować zdjęcie i wyzwolić migawkę. W zaawansowanych modelach aparatów kompaktowych mamy jednak możliwość pełnej kontroli nad ustawieniami parametrów.

Podsumowując: aparaty kompaktowe oferując niewielkie rozmiary i łatwość obsługi dają na ogół obraz gorszej jakości niż lustrzanki, te z kolei, oferując w zasadzie wszystko na co technologia pozwala, mają wspomnianą wcześniej wadę. Tą wadą są wielkość i waga. W fotografii podróżniczej ciężki sprzęt to istotne ograniczenie, wie to każdy kto wędrował z masywnym aparatem, zestawem obiektywów i statywem. Przychodzi wtedy taki moment, że trzeba walczyć z samym sobą by po raz kolejny wyjąć aparat z torby czy plecaka i zmienić obiektyw na potrzebny. Pewnym ograniczeniem lustrzanek jest też ich niedyskretny wygląd. Skromny, nie rzucający się w oczy kształt aparatu ma ogromne znaczenie wszędzie tam gdzie fotografujemy ludzi, a więc w fotografii reportażowej czy ulicznej. Stąd ulubionym sprzętem fotografów były i są dyskretne aparaty, często wyglądające na amatorskie a dające dobry obraz.

Tak więc kompakt czy lustrzanka? Istnieje pewna alternatywa. Chciałbym w tym miejscu zwrócić uwagę na stale się poszerzającą ofertę aparatów w systemie mikro cztery trzecie. To sprzętowe połączenie „ognia z wodą”. Aparaty w tym systemie mają stosunkowo dużą matrycę, której wielkość dorównuje matrycom w prostszych lustrzankach, a przy tym są niewielkie, dają się wręcz schować do kieszeni. System ten tak jak w lustrzankach opiera się na wymiennej optyce. I może dać przyjemność fotografowania połączoną z jakością.

Tak więc to na jaki zdecydujemy się aparat to wypadkowa naszych potrzeb i możliwości.

Obiektywy.

Ich wybór część fotografów uważa za istotniejszy od wybory aparatu. Jeśli zdecydowaliśmy się na kamerę z wymienną optyką istotne będzie ich rozsądne skompletowanie.

Możliwości są ogromne. Od prostych, budżetowych egzemplarzy po zawodowe, drogie szkła. Do dyspozycji są obiektywy stało i zmiennoogniskowe, szerokokątne, standardowe i tele. Przydatne mogą być obiektywy do makrofotografii.

I w tym przypadku nie należy popadać w fanatyzm sprzętowy i wikłać się w niuansach. Specjalizujący się w wąskich dziedzinach, jak na przykład fotografia sportu czy dzikich zwierząt mają swoje specjalne wymagania. Większość fotografujących ma jednak do czynienia z mniej specyficznymi sytuacjami. Fotografując pejzaż, architekturę, ulicę potrzebować będziemy obiektywów o stosunkowo szerokim kącie widzenia, np. 15 - 35mm(wartości ogniskowych podaję dla pełnej klatki, w przypadku matryc mniejszych, trzeba się posłużyć przelicznikiem. I tak by uzyskać zakres ogniskowych 24-105 mm pełnej klatki w przypadku matrycy APS-C trzeba użyć obiektywu 15-65mm). Portretując ludzi przydatny jest bardziej wąski kąt, na przykład zakres ogniskowych 80 – 100 mm, fotografując obiekty z dalszej odległości lub chcąc uzyskać charakterystyczną perspektywę „ściśniętych” planów konieczny będzie obiektyw wąskokątny (tele) o dużej ogniskowej.

Jeśli zależy nam na mobilności najlepiej jest wyposażyć się w uniwersalny zoom. Na przykład w zakresie ogniskowych 24-105 mm, 28-70 mm lub podobnym zakresie. Obiektyw o zmiennej ogniskowej o najczęściej wykorzystywanej rozpiętości ogniskowych (od umiarkowanie szerokiego kąta do lekkiego tele) pokryje 90% sytuacji zdjęciowych. Czasem jednak przydają się obiektywy o znacznie szerszym lub dłuższym zakresie widzenia. Można pomyśleć o obiektywie o ogniskowej zaczynającej się od kilkunastu milimetrów i o zoomie na przykład 70-200 mm (przypominam, wartości ogniskowych podaję dla pełnej klatki). Taki komplet trzech obiektywów będzie stanowił kręgosłup optyczny naszego systemu i jest to w zasadzie maksimum co można nieść ze sobą (i fotografować) bez pomocy asystenta czy tragarza.

Świat obiektywów to nie tylko zoomy. Dodatkową kategorią są jeszcze obiektywy stałoogniskowe. Są może mniej uniwersalne, ale mają swoich zwolenników oferując wyższą jakość optyczną (rozdzielczość, kontrast, prawidłowe skorygowanie) od obiektywów o zmiennej ogniskowej . Inną zaletą obiektywów stałoogniskowych jest ich jasność. To jeden z najważniejszych parametrów obiektywów. Można powiedzieć, że określa on ilość światła jaką przepuszcza obiektyw. Jasny obiektyw pozwala na używanie krótszych czasów w niekorzystnych warunkach oświetleniowych oraz na możliwość dysponowania mniejszą głębią ostrości. Fotografowanie dobrym obiektywem stałoogniskowym daje dużą przyjemność. Jasny obraz w wizjerze, szerokie możliwości pracy z głębią ostrości, krótkie czasy otwarcia migawki w skąpym świetle pod ręką. A sama niedająca się zmieniać ogniskowa (czasem wystarczy użyć nóg zamiast zooma) okazuje się często sprzyjać kreatywnemu działaniu.

Mając już aparat i obiektywy (oraz karty pamięci) przyda nam się jeszcze kilka drobiazgów. Będą to statyw, torba lub plecak na sprzęt i filtry. Statyw nie jest tak naprawdę drobiazgiem i jego zakup warto przemyśleć. To kolejny element do noszenia. Będzie konieczny jeśli fotografujemy w bardzo skromnych warunkach oświetleniowych do tego używając stosunkowo niskich czułości matrycy - o świcie, zmierzchu czy w nocy. (Im wyższa ustawiona czułość tym matryca generuje większy szum). Może też być pomocny w fotografii pejzażowej czy fotografii architektury w precyzyjnym wypoziomowaniu i ustalaniu kadru

Jaki więc statyw wybrać? Jeśli fotografujemy w plenerze musi to być kompromis pomiędzy niską wagą a stabilnością statywu. Stwierdzenie niestabilny statyw to oksymoron. Tylko solidna budowa wyeliminuje drgania, zapewni stabilność przy wietrze. Trzysekcyjne nogi uczynią go sztywniejszym niż czterosekcyjne, choć będzie przez to większy po złożeniu.

Nieodłącznym elementem statywu jest głowica. Proponuję kulową, wygodną w obsłudze, o dużych pokrętłach, z poziomicą, oczywiście dostosowaną do ciężaru aparatu.

Kolejnym ważnym wyposażeniem są filtry. Osobiście uważam, że fotografując w plenerze zdecydowanie przydatny będzie filtr polaryzacyjny, pejzażystom pomocny będzie również filtr połówkowy gradacyjny. Oba służą do zmniejszenia rozpiętości tonalnej fotografowanego ujęcia. Z tym, że filtr polaryzacyjny jest bardziej uniwersalny, przyciemnia niebo, eksponuje chmury, redukuje część odblasków, nasyca kolor. Działa jednak z różną skutecznością w zależności od położenia wobec padającego światła.

Mając już skompletowany ekwipunek trzeba go w czymś przenosić. Z własnego doświadczenia wiem, że jeśli sprzęt jest lekki to najlepsza jest torba fotograficzna, jeśli jednak nasz sprzęt nie jest „wagi piórkowej” a plenery nie ograniczają się do godzinnego spaceru, dobrym rozwiązaniem będzie specjalny plecak. Warto przemyśleć także ofertę tzw. toreb-plecaków, które dzięki specyficznej konstrukcji umożliwiają noszenie ich na plecach i w razie potrzeby zmianę położenia tak by sprzęt wyjmować jak z torby.

Trzeba jeszcze pamiętać o kartach pamięci. Najlepiej jest się wyposażyć w te o jak największych pojemnościach, na które możemy sobie pozwolić. Stosowanie wielu kart o mniejszej pamięci wprowadza trochę zamieszania, natomiast na pewno dywersyfikuje ryzyko utraty danych.

Tyle chciałbym w dużym skrócie powiedzieć o sprawie wyposażenia fotografującego poza studiem czyli w plenerze lub na ulicy. Chcę w tym miejscu zająć się sprawami, które uważam z ważniejsze, które odnoszą się bezpośrednio do procesu fotografowania.
Jeśli chcesz przeczytać o rodzajach fotografii i predyspozycjach jakie powinny mieć osoby je uprawiające kliknij w dalszą część artykułu: Co fotografować. Fotografia nie tylko pejzażowa.
lub przeczytaj poprzedni: Podstawy fotografowania

Podstawy fotografowania.

2011-05-07T14:18:00.001-07:00

Niedawno napisałem tekst do książki o fotografii wydanej przez wydawnictwo Demart.

Tekst ten dotyczy podstaw fotografii, zarówno dotyczących refleksji teoretycznej jak i dotyczących zagadnień technicznych. Myślę, że może przydać się osobom stawiającym pierwsze kroki w tej dziedzinie. Tekst poniżej.

Wynalazek mechanicznego rejestrowania obrazów – fotografia ma już blisko 200 lat.

Stała się obecnie praktyką dostępną właściwie każdemu. I mimo to nie spowszedniała. Jest cały czas pasją i wyzwaniem, hobby lub sposobem na życie.

„Zbierać fotografie – to zbierać świat” pisała Susan Sontag i myślę, że ten imperatyw jest główną przyczyną nie malejącego zainteresowania środkiem ekspresji jaką jest fotografia, wyrażania siebie, własnego stosunku do świata czy chociaż zaakcentowania w nim swojej obecności.

Fotografia ma wiele twarzy, jest niezwykle różnorodna. Istnieje dokument fotograficzny, reportaż, fotografia reklamowa, kreacyjna, portretowa. Fotografowanie może mieć charakter czysto techniczny, dokumentacyjny a może być składnikiem praktyki artystycznej. Może być działalnością amatorską lub profesjonalną. Ten ostatni podział jednak niech nas nie zwiedzie, zarabianie fotografią a bycie artystą w tej dziedzinie to często rzeczy odrębne.

Pisałem w poprzedniej publikacji o fotografii podróżniczej, ulicznej, fotografii architektury, również o makrofotografii. To rodzaje aktywności związane z byciem w świecie, uważnym przyglądaniem i przeżywaniem jego wizualnych aspektów. Zdjęcia stają się tu swojego rodzaju notatnikiem, zbiorem wartych zapamiętania chwil, ludzi czy widoków, ale mogą być także narzędziem głębszej refleksji o świecie czy o nas samych. Często fotografia jest siłą sprawczą naszej aktywności, motorem działania, usprawiedliwieniem obecności w dalekich miejscach.

Fenomenem fotografii jest jej różnorodność, to że mimo powszechności każdy jest w stanie w niej znaleźć coś własnego.

Działanie współczesnych fotografów, traktujących to medium w kategorii twórczości, skupia się raczej nie na poszukiwaniu konkretnego ujęcia a na traktowaniu fotografii jako większej koncepcji. Fotografia zaczyna się w głowie jako pewien proces intelektualny, który materializowany jest pod postacią sekwencji ujęć, mających ten proces przedstawić. Fotografia dla jednych jest bardziej sztuką widzenia a dla innych sztuką myślenia.

Ostatecznie to czym jest dla nas to medium to sprawa indywidualnych preferencji i każdy fotografujący powinien podjąć własną, oryginalną refleksję na ten temat. Można natomiast nabyć wiedzę praktyczną dotyczącą spraw technicznych, oświetleniowych czy kompozycyjnych ułatwiającą i doskonalącą umiejętność fotografowania. Chciałbym w tym miejscu poruszyć kilka podstawowych zagadnień towarzyszących robieniu zdjęć.

Kliknij aby przeczytać dalszą część artykułu: czym fotografować - sprzęt i akcesoria.

Gdzie na wodę? - subiektywny ranking polskich jezior cz.2

2011-04-25T14:28:00.000-07:00

Dziś druga część subiektywnego rankingu polskich jezior. Przypominam, że kolejność prezentowanych akwenów nie ma tu znaczenia. Po prostu prezentuję kilkanaście wyróżnionych przeze mnie jezior. Zaczynam od Jeziora Białego (w Polsce jest wiele jezior o tej nazwie. To jest na Mazurach, na szlaku Krutyni).

Jezioro Białe

Na Jeziorze Białym jest piękna wyspa nadająca się do biwakowania i noclegu. To ognisko rozpaliliśmy właśnie na tej wyspie.

Jezioro Białe

Jezioro Hańcza, oczywiście, że najgłębsze, ale też piękne, z kryształową zimną wodą, kamienistym brzegiem i fantastycznym otoczeniem.

Jezioro Hańcza

Jezioro Hańcza, na nartach biegowych w noc sylwestrową

Jezioro Hańcza

Jezioro Hańcza, dokoła różnorodne formy polodowcowe

Jezioro o dwóch nazwach: znane jako Trześniowskie a oficjalna nazwa to Ciecz. Położone na Pojezierzu Lubuskim. Piękne jezioro otoczone lasami bukowymi, podobne do fiordu. Głębokie, 58 metrów daje dziesiątą pozycję w kraju. Krystalicznie czysta i przejrzysta woda, w której pływa podobna do łososia troć jeziorowa.

Jezioro Trześniowskie - Ciecz

Jezioro Jaczno, wracamy na Suwalszczyznę. Jedno z najpiękniej położonych jezior w Polsce. Ma liczne przewężenia i zatoki oraz przepiękny zielony kolor. Kolor ten zawdzięcza pewnemu rodzajowi glonu. Jezioro bogate w osady, ich pomiar wykazał 20mgrubości! Osobliwością są wiszące torfowiska położone na przyjeziornych stokach.

Jezioro Jaczno

Jezioro Wigry. Znowu Suwalszczyzna, tylko trochę inny jej rejon. Rozwinięta linia brzegowa, ma ponad 60 km długości. Liczne półwyspy, na jednym z nich położona jest miejscowość Wigry z zabytkowym klasztorem byłego zakonu kamedułów. składa się z kilku części różniących się wielkością, głębokością, liczbą wysp, charakterem brzegów. Przez jezioro przepływa Czarna Hańcza. W roku 1975Wigry wpisane zostało przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody na listę najcenniejszych akwenów świata.

Jezioro Wigry

Jezioro Wigry, widok na klasztor

Jezioro Wigry

Jezioro Lubniewsko. Jezioro mojego dzieciństwa, ale zasługujące na miejsce w rankingu. Położone w woj.lubuskim. Piękne, o rozbudowanej linii brzegowej, ze wspaniałymi zatokami i przesmykiem. Otoczone wspaniałymi lasami i co najważniejsze miejsce pozbawione masowej turystyki. Ciekawostka: wiele lat temu w każde prawie wakacje spałem nad tym jeziorem w przedwojennych, drewnianych poniemieckich tramwajach, które stały się domkami campingowymi.

Jeden z tych tramwajów był wspólny i pełnił rolę suszarni na grzyby. Przesuwane drzwi, uchylne szyby, drążki, klimat był niesamowity.

Nie było prądu, gazu, tylko zimna woda z jednego kranu. To były wakacje!!!!

Jezioro Lubniewsko, jeden z nielicznych ośrodków wczasowych

Jezioro Lubniewsko

pierwsza część rankingu jest tutaj

Gdzie na wodę? - subiektywny ranking polskich jezior cz.1

2011-04-16T11:41:00.000-07:00

Pomyślałem, że zrobię ranking jezior. Oceny są tu jak w tytule, subiektywne.
Nie znam ich wszystkich, wybieram więc kilkanaście moim zdaniem najciekawszych polskich jezior. Kolejność ich przedstawiania nie ma znaczenia. Chcę pokazać te, których fotografiami dysponuję. Widziałem wiele interesujących jezior, których zdjęć nie mam. Pamiętam na przykład niesamowite jezioro na Kaszubach, niewielkie, otoczone lasem, niezwykle czyste. Z dywanem bujnej roślinności i pływającymi rybami doskonale widocznymi mimo kilku metrów głębokości. Widok jak nie z tej szerokości geograficznej. Takich miejsc jest więcej. Jeśli znacie jakieś niezwykłe, mniej powszechnie znane jeziora i możecie podzielić się tą wiedzą z niecierpliwością czekam na informacje.

1. Jezioro Jasne

Położone na Pojezierzu Iławskim. Bezodpływowe jezioro o niespotykanie czystej i przeźroczystej wodzie, gdzie światło dociera na głębokość 14-15 m. Jest to jezioro oligotroficzne, wyjątkowo ubogie we we florę i faunę . Wody jezior oligotroficznych są bogate w rozpuszczony tlen, a ubogie w substancje mineralne i odżywcze.
W jeziorach tych nie rozwija się życie lub jest ubogie, woda jest bardzo przezroczysta. Typowe jeziora oligotroficzne występują w Tatrach, np. Morskie Oko.

Jezioro Jasne

2. Jezioro Szurpiły

Piękne jezioro na Suwalszczyźnie o nieregularnym kształcie różnorodnej linii brzegowej. Woda o znacznym stopieniu przejrzystości, dno jest piaszczyste i piaszczysto-żwirowe z licznymi kamieniami. Występuje w nim troć jeziorna. Jest wspaniale położone w Suwalskim Parku Krajobrazowym, bezpośrednie okolice to o wyniosłe garby morenowe i wzgórza kemowych ( są to formy ukształtowania powierzchni ziemi przez ustępujący lodowiec).

Jezioro Szurpiły

3. Jezioro Śniardwy

Wiadomo największe. Wyróżniam je za to co ta wielkość ze sobą niesie. Za przestrzeń robiącą wrażenie o różnych porach roku. Za fale, które potrafią być naprawdę duże. Pamiętam jak nad ranem opuściliśmy jedną z wysp na Śniardwach by dotrzeć na przeciwległy brzeg. Całowałem ziemię, gdy udało mi mimo przelewających się nad kajakiem fal dobić do brzegu po dwugodzinnej walce. To jedyne jezioro, po którym jeździłem samochodem...

Jezioro Śniardwy

4. Jezioro Ostrzyckie

Położone na Kaszubach w powiecie Kartuskim. Wystarczy spojrzeć na zdjęcia. Wyjątkowo położone, sprawiające wrażenie jeziora górskiego na przykład w Szwajcarii. Jest to jezioro rynnowe, przepływowe (przepływa przez nie rzeka Radunia). Warto zobaczyć jesienią.

Jezioro Ostrzyckie

5. Jezioro Nidzkie

Na Mazurach oczywiście. Jest duże i piękne. Bardzo urozmaicone i bardzo atrakcyjne. Mało zmienione działalnością człowieka mimo, że leży na Szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Znajduje się bowiem na końcu tego szlaku, na dużej jego części jest zakaz używania silników spalinowych, mało jest też osad położonych nad jego brzegami. Jezioro otoczone dużymi kompleksami leśnymi jest rezerwatem przyrody.

Jezioro Nidzkie

druga część rankingu jest tutaj

Wiosna w polskich górach - czyli gdzie jechać na długi weekend cz.3

2011-04-02T14:28:00.000-07:00

Wiosna w górach ma swoją specyfikę. Przychodzi późno. W Tatrach, Bieszczadach na początku maja można jej wręcz nie znaleźć. Będzie surowo, mało zieleni a wysoko można znaleźć śnieg.
Warto zjawić się tam w czerwcu by przedłużyć doznanie wiosennej świeżości, której zaczyna już brakować w innych regionach.

Mnie najbardziej fascynują wiosną górskie rejony takie jak: Pogórze Przemyskie z górami Sanocko-Turczańskimi i Beskid Niski.
Dobrą propozycją są także pasma Beskidów: Żywieckiego, Śląskiego, Wyspowego i Makowskiego, gdzie wiosna pojawia się szybko i z pewnością nie będziemy brodzić w śniegu o czym przekonują się często ci, którzy wybrali Tatry w majowy długi weekend.

zdjęcie zrobione 1 maja w Tatrach

Pogórze Przemyskie cenię z powodu niezwykłego klimatu, podobnego do tego znanego z Bieszczadów sprzed lat. To góry łagodne, nie odwiedzane masowo. W dolinach płyną rzeki na czele z Wiarem, podawanym często za najczystszą rzekę w Polsce. We wsiach spotkamy natomiast dużo starej i oryginalnej architektury. Obszar Pogórza Przemyskiego przez wiele wieków wspólnie zamieszkiwali Polacy, Ukraińcy i Żydzi. Po tej koegzystencji zostały cmentarze, kościoły, bożnice i cerkwie. Tych ostatnich w rejonie Pogórza było ponad osiemdziesiąt, z czego część zachowała się do dziś. Najbardziej znaną jest murowana cerkiew obronna pw. św. Onufrego w Posadzie Rybotyckiej, najstarsza zachowana cerkiew w Polsce.

wypalanie węgla drzewnego na Pogórzu Przemyskim

cerkiew w Posadzie Rybotyckiej

przy cudownym źródle w Kalwarii Pacławskiej

widok w okolicy Huwnik

na Kopystańce

cmentarz w Nowych Sadach

widok z Kopystańki

rzeka Wiar

Beskid Niski jak Pogórze Przemyskie to także kraina trochę z innej czasoprzestrzeni. Miejsce niezwykłe, podobnie poczuć jak tu możemy się jeszcze w górach Rumunii czy Ukrainy.

Beskid Niski to najbardziej dzikie pasmo górskie w Polsce, gdzie piękne pejzaże, cisza i spokój, współistnieją ze śladami burzliwej historii tych ziem. Pamiętam jak jadąc pierwszy raz w te strony nie spodziewałem się, że znajdę się w krainie o jakiejś innej specyfice. Myślę tu o wizualnych doznaniach bo te mi są szczególnie bliskie. Sądziłem, że będzie podobnie jak w sąsiadujących pasmach, które dobrze znałem. A jednak, było inaczej. Po pierwsze, osady położone są nisko, w dolinach, rzadko trzeba pokonywać spore wzniesienia, żeby dotrzeć do domów. Nie jest tak, że będąc w jakimś miejscu jesteśmy zmuszeni do okrężnej wędrówki by dotrzeć do miejscowości położonej za kolejnym wzniesieniem a nie połączonej drogą z miejscem, w którym jesteśmy. Drugą specyfiką jest ilość rzek, strumieni, cieków wodnych. Jest ich tu mnóstwo. Wszędzie gdzieś coś się sączy, co widać wczesną wiosną po żółtych liniach kaczeńców. Potem gdy przychodzi lato mniejsze strumienie giną w dżungli łopianów a czasem i trzymetrowego barszczu Sosnowskiego. Dla mnie Beskid Niski to połączenie dzikich gór z bujnością dolin. Z tym, że góry i doliny nie tworzą odrębnych światów, płynnie przechodzą jedne w drugie. Gór, których przemierzanie nie wiąże się z mozolnym ich zdobywaniem a raczej z wędrówką podczas, której umysł nie musząc walczyć ze znużeniem ciała może zająć się duchowym i intelektualnym aspektem podróży.

Magurski Park Narodowy

Beskid Niski

cerkiew w Hańczowej

Magurski Park Narodowy

widok na zalew Klimkówka

Magurski Park Narodowy

zalew Klimkówka

Część pierwsza artykułu jest tutaj

Część druga artykułu jest tutaj

Wiosna w Polsce - czyli gdzie jechać na długi weekend cz.2

2011-03-24T13:48:00.000-07:00

Jeśli niekoniecznie musimy być tam gdzie wiosna dociera najszybciej, o tych rejonach pisałem w części 1, a zależy nam na niecodziennych doznaniach to proponuję Biebrzę lub Narew. Największe rozlewiska i aktywność ptaków są wczesną wiosną, ale także w maju możemy zobaczyć dużą wodę i podglądać zwierzęta. Samą rzekę można przemierzać tratwą, kajakiem czy kanu. Brodzenie po bagnach, bezkrwawe łowy – podglądanie i fotografowanie ptaków to ekscytujące przeżycia.

Basen Biebrzy w bardziej suchych porach to wspaniały rejon dla piechurów czy rowerzystów. Spotkanie z poranną i wieczorną muzyką bagien, z którą nie miesza się żaden głos cywilizacji stanowi odrębną przygodę wartą wiele.

Przeżyciem jest także zanurzenie się w tutejszą codzienność, gościnność i śpiewną mowę.

- Po co puka? Jak niezamknięte – usłyszałem, gdy po zmroku straciwszy orientację zastukaliśmy do jedynej chaty w wiosce.

I uwaga, w tym okresie nie ma jeszcze komarów! Nie trzeba długimi rękawami i moskitierą na twarzy przypominać pszczelarza jak niektórzy to czynią późną wiosną.

Burzyn nad Biebrzą

Dolna Biebrza

Biebrza koło Goniądza

łąki nadbiebrzańskie

Dolna Biebrza

pole biwakowa na Grzędach

Carska Droga

Narwiański Park Narodowy

Mam także ciekawą propozycję, jak można wykorzystać niekonwencjonalnie rejony, gdzie wiosna przychodzi najpóźniej. Gdy ktoś nie może wyjechać w weekend majowy a czuje potrzebę wiosennych plenerów niech wybierze się w czerwcu na Suwalszczyznę, w Tatry lub Bieszczady ( o górach więcej napiszę w części trzeciej). Pamiętam jak jechałem w czerwcu na Suwalszczyznę. Gdy w centralnej Polsce po mleczach zostało już rozdmuchane wspomnienie to nad Hańczą łąki były żółte (na Dolnym Śląsku mlecze przekwitły może nawet miesiąc wcześniej). Także zieleń liści w innych rejonach Polski zdążyła już przygasnąć to tam świeciła świeżością i różnorodnością a powietrze było ostre, wczesnowiosenne. To tu można poczuć wiosnę jeśli spóźniło się na nią gdzie indziej.

Suwalszczyzna o świcie, widok z Góry Cisowej

wiadukty w Stańczykach

widok z Góry Zamkowej, na horyzoncie Góra Cisowa

Suwalski Park Krajobrazowy

Jezioro Hańcza

Część trzecia artykułu jest tutaj

Wiosna w Polsce - czyli gdzie jechać na długi weekend cz.1

2011-03-23T08:15:00.000-07:00

Wiosenne wyjazdy najczęściej wiążą się z oczekiwaniem doznań jakich brakowało nam przez pół roku. Ciepło, kolory i zapachy to jest to czego potrzebujemy, a co zapowiadają pierwsze ciepłe marcowe dni a co stanie się faktem zazwyczaj na przełomie kwietnia i maja. Wiosenne podróże najczęściej wiążą się z długim weekendem majowym, przerwą świąteczną i kolejnymi wolnymi od pracy dniami w okolicy święta Bożego Ciała. Jeśli szukamy przede wszystkim oznak wiosny to trzeba pamiętać, że te nie pojawiają się jednocześnie w różnych miejscach naszego kraju. W jednych rejonach wiosna będzie w pełni, podczas gdy w innych ciągle będzie właściwie zima.
Najwcześniej oznaki wiosny widoczne są na Ziemi Lubuskiej, Dolnym Śląsku, Opolszczyźnie i w Wielkopolsce. Najpóźniej zaś na wschodnim Pomorzu, Warmii, Mazurach, Podlasiu i Suwalszczyźnie. Bardzo późno wiosna przychodzi w górach. Prawdziwe bieguny „wiosennej zimy: to Bieszczady i Tatry. Wiosny szukać tam najlepiej w czerwcu.
Gdzie więc można z największym prawdopodobieństwem poczuć wiosnę np. podczas pierwszomajowego weekendu (lub wcześniej).

Dolny Śląsk.
Najcieplejsze miejsca w Polsce znajdują się właśnie tam. Średnia roczna temperatura wynosi 8,5°C. chociaż Śnieżka ze średnią roczną temperaturą 0,1°C to jedno z chłodniejszych miejsc w kraju.
Wiosnę można tu smakować we wspaniałych „okolicznościach przyrody” ale i w wielkim mieście. We Wrocławiu są wspaniałe tereny zielone, takie jak Ogród Japoński czy Ogród Botaniczny. Może to być wstęp w wyprawie na Dolny Śląsk, zwłaszcza, że w długie weekendy miasta są „zdatne do użycia”. Poza tym większość Dolnego Śląska jest warta uwagi. Oprócz miejsc znanych z przewodników co chwila można dokonywać własnych odkryć. I będą to zarówno małe, malowniczo położone miejscowości, z architekturą jaką trudno znaleźć w innych rejonach, zamki, twierdze ale także niezliczona ilość wspaniałych plenerów. Poniżej kilka fotograficznych przykładów.

Ogród Japoński we Wrocławiu

Góry Bardzkie

widok z fortu Donjon w Srebrnej Górze

pochód 1 Majowy w Srebrnej Górze

wieża widokowa na Górze Wszystkich Świętych

arboretum w Wojsławicach

zamek w Żmigrodzie

arboretum w Wojsławicach

Roztocze.
Tu klimat ma cechy klimatu kontynentalnego. Zimą jest mroźno a latem sucho i gorąco. Już w maju łatwiej tu niż w wielu innych rejonach Polski o słoneczną pogodę. Roztocze to rozległa kraina (Roztocze Zachodnie, Środkowe i Wschodnie) nie eksplorowana nadmiernie a dorównująca innym atrakcyjnie turystycznym regionom. Pocięta wąwozami (zwłaszcza na Roztoczu Zachodnim), gdzie na przykład na 1 km kwadratowy występuje do 9 km wąwozów,co należy do rzadkości w skali kraju. Są tu miejsca powszechnie znane, jak Szumy na Tanwi, ale znajdziecie też zagubione cerkwie i stare cmentarze, drogi wśród lasów i pofałdowanych pól gdzie będziecie sami.

Szumy na Tanwi

okolice Szczebrzeszyna

Kościół Na Wodzie w Zwierzyńcu

Roztocze Zachodnie

Roztocze Środkowe

Lubuskie.
Charakterystyczny dla lubuskiego krajobrazu jest układ naprzemianległych obniżeń i pasów wysoczyznowych a pomiędzy nimi znajdują się jeziora, jeziora i jeziora... i lasy i lasy. Lubuskie to najbardziej zalesione województwo, około 50 % powierzchni. Oprócz doznań czysto estetycznych związanych z kontemplacją przyrody emocji dostarcza odkrywanie obecnej przed laty tu innej kultury, która pozostawiła po sobie urokliwe miasteczka, zamki, pałace, zabytki techniki.

Pszczewski Park Krajobrazowy

Łagów, widok z wieży zamku na jezioro Trześniowskie

Międzyrzecki Rejon Umocniony

zamek w Międzyrzeczu

Wielkopolska.
To potężny region obfitujący w atrakcje. Wiosna to wymarzony czas by pojechać do Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego, zobaczyć Dęby Rogalińskie, być Ciążeniu, Kórniku, pojechać do parowozowni do Wolsztyna i do wielu innych miejsc.

Nadwarciański Park Krajobrazowy

Motolotnią pomiędzy dębami

pałac w Śmiełowie

Jezioro Powidzkie

Pałac w Rogalinie

Nadwarciański Park Krajobrazowy

Dęby Rogalińskie

Jezioro Gopło

Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach

Nadwarciański Park Krajobrazowy

I jeszcze raz Warta

Część druga artykułu jest tutaj.